Filmin Adı…………………………….Dağıtım……Vizyon ……… Hafta……Seyirci

1. Recep İvedik……………………………….Özen Film…….22.02.2008……..14……………4.275.702

2. Kurtlar Vadisi: Irak……………………..KenDa………….03.02.2006……..26………….4.256.567

3. G.O.R.A……………………………………….Warner………..12.11.2004………35…………..4.001.711

4. Babam ve Oğlum…………………………Özen Film…….18.11.2005………66…………..3.831.567

5. Vizontele……………………………………..Warner………..02.02.2001……..50…………..3.308.120

6. Vizontele Tuuba…………………………..Warner………..23.01.2004……..34…………..2.894.802

7. Organize İşler………………………………KenDa………….23.12.2005……..36…………..2.618.244

8. Hababam Sınıfı Askerde………………Özen Film…….14.01.2005……..34…………..2.587.824

9. Eşkiya………………………………………….Warner…………29.11.1996……..57……………2.571.133

10. Kahpe Bizans……………………………..Özen Film……..21.01.2000…….38…………..2.472.162

11. Hababam Sınıfı Üç Buçuk…………..Özen Film……..06.01.2006…….24…………..2.068.165

12. Kabadayı……………………………………UIP……………….14.12.2007…….13……………1.981.955

13. Beyaz Melek………………………………Medyavizyon…16.11.2007…….17……………1.921.136

14. Asmalı Konak Hayat…………………..Warner…………17.10.2003…….25……………1.791.396

15. Hokkabaz…………………………………..KenDa……………20.10.2006……22…………..1.707.796

16. O Şimdi Asker……………………………Warner………….21.03.2003…….28…………..1.657.051

17. Hababam Sınıfı Merhaba……………Özen Film………16.01.2004……37……………1.581.457

18. Komser Şekspir…………………………Özen Film……….16.02.2001……37…………..1.331.462

19. Güle Güle…………………………………..Warner…………..04.02.2000…..43…………..1.275.967

20. Her Şey Çok Güzel Olacak…………Warner…………..27.11.1998…….50…………..1.239.015

21. Propaganda………………………………..Warner…………..05.03.1999…..46……………1.238.878

22. Maskeli Beşler: Irak…………………..Özen Film……….11.01.2007……33…………..1.237.645

23. Sınav………………………………………….Özen Film……….20.10.2006…..30…………..1.160.848

24. Son Osmanlı: Yandım Ali……………Özen Film……….19.01.2007……32…………..1.084.070

25. Neredesin Firuze?………………………UIP………………..20.02.2004…..28……………1.064.162

Kaynak: Box Office Türkiye

Prodüksiyonun ikinci etabı olan Venedik setinde bulunmuş olmak ise benim için gerçek bir deneyim oldu. İlk set deneyimim olmasada Venedik gibi “egzantirik” bir şehirde bir Türk ekibini çalışırken izlemek son derece ilginçti; Domuz inadından dolayı açlık çekenler, şehrin dokusundan çok pizzanın kokusundan etkilenenler, sessiz sokaklarda bağıra çağıra birilerini azarlayıp söylenenler gibi. -Haa birde en kritik sahnelerden birinin çekimleri sırasında kamera arkasında meksika dalgası yapanlar vardır ki sanırım sinema tarihinde bir ilktir bu! Ama en önemlisi sanat için sinema yapmanın ne kadar zor bir iş olduğunu, yönetmenin teknik zorlukların yanısıra kamera önünde ve arkasında oluşan hertürden beşeri problemlede eş zamanlı olarak mücadele etmek zorunda olduğunu bir kez daha yaşamış olmamdır aslında.

“Gölge”nin set ekibi -oyuncularda dahil- genel olarak film boyunca profesyonel olmayı başarsada genede ara ara patlak veren beşeri problemlere özelliklede bunaltıcı ego savaşlarına şahit olduğumu belirtmeliyim. (Adam sendecilik, yağcılık, hır çıkarmacılık, kaytarmacılık gibi gündelik hayattan alışık olduğumuz “sıradan” problemlere deyinmeye bile gerek olmadığını düşünüyorum.) Her ne kadar Gölge’nin setinde yapımı etkileyecek düzeyde önemli bir sorun yaşanmamış olsada özellikle duygusallığın akla baskın geldiği toplumlarda insanların daha profesyonel olabilmesi adına “ego savaşı” olarak adlandırdığım -ama daha detaylıca irdeleyeceğim- bu meseleyi tartışmaya açmakta yarar görüyorum.

Konu sanat olunca egonun ön plana çıkması aslında son derece normal. Bir yönetmeninde tıpkı bir yazar, besteci yada ressam gibi egosantrik olması beklenmelidir. Ancak kolektif sanatların üretim sürecinde birden fazla öznenin oluşu beşeri problemlere -örneğin ego savaşlarına- doğal olarak zemin hazırlar. Ama üretim süreci kolektifte olsa eserin yaratıcısı tektir. Onun haricinde her özne eserinin oluşması için bir araçtır ve bunu kabullenmek zorundadır. Örneğin “profesyonel” bir senfoni orkestrasında şef -conductor- hariç herkez egosunu bir kenara bırakır ve şefin isteklerini harfiyen yerine getirmek için çalışır. Hatta bir solo bölüm bile enstrümanist tarafından değilde şefin istediği yorumla çalınır aslında. Zira her telden ayrı ses -yorum- çıkarsa bütünlük bozulur, senfoni kakafoniye dönüşür. Tabii ki enstrümanistler kendi yorumlarını katma konusunda şefi ikna etmeye çalışabilirler. Hatta bu etkileşim eserin daha da iyi bir yorumla çalınmasına bile sebep olabilir. Ancak son karar nihayetinde şefindir ve şef nederse o olur. Bu bağlamda profesyonellik bir yerde bu tek benliği -tek egoyu- kabulleniştir aslında. Aynı şekilde film setindede durum aynıdır. Tam profesyonel bir ekip -oyuncudan, ışıkcıya, görüntü yönetmeninden, prodüktöre kadar herkes- her koşulda yönetmene tabi olduğu, onun egosundan başka bir egoya sette yer olmadığı asla unutmaz. -Unutmamalıdır. Zira film sayısız parçadan oluşan bir bütündür ve bu integralin -yani eserin- yaratıcısı sadece ve sadece filmin yönetmenidir. Diğerleri bu oluşumun parçalarıdır ama yaratıcıları değil. Pek doğaldır ki sadece integralin yaratıcısı -yani yönetmen- hangi parçanın nasıl olacağına karar verir. Böylece parçaları hedeflediği şekilde bir araya getirebilir. Ama tüm bunlar bir yana her şeye yönetmen karar verir çünkü bu onun filmidir! Çaycının, kameramanın, sescinin yada oyuncunun değil. “Bir falanca filanca filmidir” deyişi bunu ifade eder aslında. Yani “Biz bir araya geldik bir film çektik” işi değildir sinema! Bu gerçeği kabul edemeyenlerse meslek değiştirmeyi mesela yönetmen olmayı deneyebilirler.

Peki ama bu ego savaşının temelinde yatan gerçek nedir? Neden insan bütünlüğü -ve dolayısıyla güzelliği- bozma pahasına bile olsa kendi subjektif fikir yada beğenilerini tuz biber olmak babında bir şekilde çorbaya katmak eğilimindedir? Hatta neden bir şeyleri tamamen yok etmek pahasına bile olsa kendi varlığına dair bir iz bırakma çabası içindedir? -Ki bu izin kendine ait olduğunu kendinden başka hiç kimsenin bilmeyecek olduğunu bilse bile. Yoksa bu şey ego değilde bir “id” meselesimidir? Düşündükçe bir çok durum için aslında bu olasılık daha da kuvvetlenmektedir. Zira bunun akıldan ziyade dürtülerle alakalı olduğu sezilmektedir.

En genele bakıldığında kişinin bir çeşit “iz bırakma çabası” olarak ortaya çıkan bu davranışı belkide kalıcı olma dürtüsünün bir sonucudur. Asırlık bir ıhlamur ağcının kabuğuna, veya bir kafe masasının kaplamasına yada bin yıllık bir kilise duvarının fresklerle bezenmiş sıvasına kazınmış “mahmut, vesysel ve ceyda” yada “galatasaraylı abdullah” gibi oyma işleri böyle bir ilkel dürtünün varlığına işaret eder. Tıpkı mağara duvarlarına öküz resimleri yapan ataları gibi oyma işini yapan bilir ki o ıhlamur ağacı yada klise duvarı ayakta kaldığınca “oyduğu kelimelerde” orada kalacaktır. O artık kendinden sonrakilere biçare varlığını bir şekilde aktarmış ve “ben buradaydım işte!” demiştir. Doğal olarak ağacı ve klisedeki freskleri mahfetmiş olan bu yaşam formuna sadece küfür edilecek olsada genede biçare ruhu bir şekilde hedefine ulaşmıştır işte.

Bu “oyma işi” sadece duvar ve ahşap oymacılığı ile sınırlı kalmaz tabii. Aynı zihniyet sinemadan tiyatroya, müzikten baleye, mimariden şehirciliğe kadar kolektif sanatların hemen her dalında karşımıza çıkar. (Özellikle yerleşik düzene yeni geçmiş toplumlarda bu örneklere daha sık rastlanmasının sebebi ise sanatın daha da genellersek medeniyetin anlamını tam olarak anlamamış olmaları, anlamış olanlarınsa bu anlamı henüz sindirememiş olmalarındandır.)

Ama bazen bu tür oyma işleri yükseklik kompleksine bağlı bir beğenmeme, güvenmeme durumunun sonucu olarak karşımıza çıkar ki kişi kendisini bir çeşit kurtarıcı sanarak eseri alenen oyma işine girişir. Bazende aşağılık kompleksine bağlı bir çekememe durumunun sonucudur ki kişi gizliden gizliye eseri baltalar.

Sonuç olarak “oyma işinde” sebep ister kalıcı olma dürtüsüne bağlı naif bir iz bırakma çabası olsun, ister iyi niyetli gibi gözüken bir kurtarma girişimi olsun, ister çekememeye -kıskançlığa- bağlı tam bir baltalama hareketi olsun hepsi aynı kapıya çıkar. Kolektif sanatlar her zaman bu ciddi tehdit altındadır ve bu tür oymacılara karşı her daim tetikte olunmalıdır.

Tüm insanların belkide en çok duymak arzusunda olduğu kelimelerin başındadır “sevgi” ve genellikle “seni seviyorum.” cümlesi formunda kullanımı gözlenir. Gene en çok merak edilen şeylerin başında da “beni seviyormu?” yada seviyorsa “beni ne kadar seviyor?” sorusu gelir. Bu duygu “hayvan sevgisi”, “doğa sevgisi”, “silah sevgisi”, “şiir sevgisi”, “böcek sevgisi” gibi daha bir çok formda karşımıza çıkar. Ancak bu kadar konuşulan, yazılan, çizilen, duyulması arzu edilen, “miktarı” merak edilen şu “sevgi” aslında nedir ve nasıl ölçülür? İşte bu yazının amacı -tabii ki rasyonel bir yaklaşımla- bu sorulara bir cevap aramaktır.

Sevgi nedir –Semantik yaklaşım

Sevginin ne olduğunu anlamak yani net bir tanımını yapmak adına öncelikle mecburi dil bilgisi kaynağımız T.D.K dan yararlanmalıyız.

• Sevgi: {İnsanı bir şeye veya bir kimseye karşı yakın ilgi ve bağlılık göstermeye yönelten duygu: “Sevgi ve dostluk şu dünyada o kadar az bulunan şeyler ki.”- H. Taner.}

Tabii ki “duygu” kelimesinin tanımıda yazılmalıdır;

• Duygu: {1.Duyularla algılama, his: “Bitkilerde duygu var mı?”. 2. Belirli nesne, olay veya bireylerin insanın iç dünyasında uyandırdığı izlenim: “Bu laflarda gerçek payı ne kadar çoksa duygu payı da ondan az değildir.”-B. Felek.}

Sevgi tanımına duygu tanımını ekleyerek ve birey, nesne, olay, durum vs. gibi sevilebilen her şeyi “şeyler” kapsamına alıp tanımı sadeleştirerek şuna vararız; “İnsanı bir şeye karşı yakın ilgi ve bağlılık göstermeye yönelten, bu şeyin insanın iç dünyasında uyandırdığı izlenim.” Ancak kalan son parça yani “izlenim” kelimeside tanımlanmalıdır;

• İzlenim: {1. Bir durum veya olayın duyular yolu ile insan üzerinde bıraktığı etki, intiba, imaj:”İlk izlenim olarak bana pek zeki görünmedi.”-Ç. Altan 2. Ruh bilimi Uyaranların, duyu organları ve ilişkili sinirler üzerindeki etkileri veya belirli bir durumun kişi üzerindeki çözümlenmemiş bütün etkisi, intiba.}

Anlaşımı kolaylaştırmak adına biraz cümlenin yapısıyla oynayıp “izlenim” tanımından gelenleride katarak nihai tanımı yazabiliriz artık;

Sevgi: Bir şeyin insanın iç dünyasında duyular yolu ile bıraktığı etki, intiba, imaj yani uyandırdığı izlenim sonucu ortaya çıkan, insanı bu şeye karşı yakın ilgi ve bağlılık göstermeye yönelten his-duygu.

Kapsamı daraltırsak “seni seviyorum” demek aslında şu manaya gelir; “Benim iç dünyamda duyular yolu ile bıraktığın etki, intiba, imaj yani uyandırdığın izlenim sonucu ortaya çıkan, beni sana karşı yakın ilgi ve bağlılık göstermeye yönelten bir duygu besliyorum.” (Sevgilinize bir de bu şekilde “seni seviyorum…” demeye çalışın bakalım ne anlayacak.)

Yeri gelmişken “aşk” kelimesininde tanımını yazalım;

• Aşk: { Aşırı sevgi ve bağlılık duygusu, sevi: “Gönlüm düştü bu sevdaya / Gel gör beni aşk neyledi.”-Yunus Emre.}

Demek ki aşkta “aşırı sevgi ve kesin bir bağlılık duygusu” var. Aynı şekilde “sana aşığım” demek şu manaya geliyor; “Benim iç dünyamda duyular yolu ile bıraktığın etki, intiba, imaj yani uyandırdığın “fevkalade” izlenim sonucu ortaya çıkan, beni sana karşı “çok” yakın ilgi ve “kati” bir bağlılık göstermeye yönelten “aşırı” bir duygu besliyorum.” (Aşkınızı bu şekilde ifade edecek olursanız karşı tarafın varsa size karşı olan aşkını soğutabileceğinizi sakın aklınızdan çıkarmayın. -Neden mi?)

Sevgi nedir –Empirik yaklaşım

Artık şu sıkıcı semantik yaklaşımı bir tarafa bırakıp “sevgi” denen duyguyu (daha empirik bir yaklaşımla) rasyonalizasyon sürecinden geçirebiliriz. Bu amaçla bir duygunun ne olduğunun anlamak adına o duyguyla birlikte varolan diğer oluşumlara bakmak faydalı olabilir. Böylece yaşadığımız deneyimler ve gözlemlerden gerçekliği “pek muhtemel” şu argüman sunulabilir;

“Bir şeyi sevmek eş zamanlı olarak o şeye önem vermek demektir. Böylece bilinçli ve/veya bilinçsiz olarak o şeye değer verir, bir değer biçeriz. Bu değerin miktarı ve mertebesi o şeyin iç ve dış dünyamıza olan etkileri ile oranlıdır ve her an değişime açıktır.”

Açıklık adına “önem” ve “değer” kelimelerinin anlamlarınıda yazarsak;

• Önem: {Bir şeyin nitelik veya nicelik bakımından değeri olma durumu, ehemmiyet.}
• Değer: {Bir şeyin önemini belirlemeye yarayan soyut ölçü, bir şeyin değdiği karşılık, kıymet.}

Sonuç olarak eğer bir şeyi seviyorsak ona -pozitif yönde- önem ve değer veriyoruz demektir. Ters yönlü olarak bir şeye önem ve değer veriyorsak o şeyi sevdiğimiz sonucuna da varırız. Yani; {sevgi vardır <=> önem ve değer vermek vardır}

Bu sonuç sevgi nedir ve nasıl ölçülür hususunu değerlendirirken işimizi kolaylaştırmaktadır. Zira önem ve değer vermek derken artık daha ölçülebilir, daha kolay kavranabilir şeylerden bahsediyoruz. (Okur kendi deneyim ve gözlemlerine dayanarak bu argümanı sınayabilir. Bu sebeple bu argümanı destekleyecek örnekler vermeyi gereksiz buluyorum.)

Sevgiye nazaran hoşlanmak -hazzetmek- gibi daha kısa süreli ve yüzeysel bir duygu oluşumunda genel ve uzun süreli bir “önem vermek - değer vermek” oluşumunun tetiklenecek olduğunu iddia etmek doğru olmaz. Örnek olarak; “bir yabancı tarafından kendisine süt uzatılan bir köpeğin süt veren yabancıya o an için dikkatini vermesi ama bir önem ve değer vermemesi” sunulabilir. Zira önem vermek, dikkat vermekten daha kompleks ve uzun süreli bir oluşumdur. Eğer bir şeyi sevdiğimizi iddia ediyor ama önem ve değer vermiyorsak bu duygu hazzetmek-hoşlanmak kapsamına sokulmalıdır.

Gene aynı köpek örneğinden devam edersek; Bir köpeğe süt vermek işi hergün tekrar edilmeye başlanırsa köpek süt veren kişiye karşı önem ve değer vermeye başlayabilir. (Yolunu beklemek, gördüğünde heyecanlanmak gibi.) Hele bu köpek aç bir sokak köpeğiyse verdiği önem ve değerin şiddeti göreli artacaktır. Böylece köpeğin süt veren insana karşı beslediği sevgiden bahsedilebilir. (Yakın ilgi ve bağlılık göstermeye yönelten duygu olarak.)

Bu bağlamda bir şeye karşı sevgi duyulmuş ise o şeye karşı ama az ama çok bir şekilde önem ve değer verildiğini iddia etmek yanlış olmaz. Ki bu argüman sevgi denen duygunun anlaşılması ve ölçülmesi adına daha düz ve sağlam bir zemin oluşturmaktadır. (Duygulardan bahsediyor olduğum için kesin-kati bir iddia da bulunmuyorum. Kesinlik değilde pek muhtemel olandan bahsediyorum.)

Sevgi nasıl ölçülür

Madem ki “beni ne kadar seviyorsun?” diye sıkça sorulan bir soru var öyleyse sevginin miktarıda ölçülmelidir. Ancak bu maksatla insan kolunun cetvel olarak kullanmasından daha rasyonel bir teknik tercih edilebilir. Hatta salt bilimsel bir ölçme tekniği bile önerilebilir!

Bu bağlamda sevgi miktarı yerine sevginin magnitüdünden -büyüklüğünden- bahsedebiliriz. Sevginin magnitüdü sevilen şeye karşı sarfedilen -istemli yada istemsiz, bilinçli yada bilinçsiz- tüm eforla açığa çıkan enerjinin bir ölçüsü olarak tanımlanabilir. (Enerji derken fiziksel enerjiden bahsediyorum. Metafizik olandan değil.) Bu amaçla matematiksel bir model yaratılıp tıpkı “Richter ölçeği” gibi bir “sevgi ölçeği” oluşturulabilir. Böylece sevilen şeyin beyinde ve bedende yarattığı ölçülebilen tüm aktivitelerin -mekanik, biyokimyasal, elektriksel aktiviteler gibi- açığa çıkardığı enerji ölçülerek sevginin magnitüdü “sevgi ölçeğinde” sayısal bir değere karşılık düşürülebilir.

Aynı şekilde sevginin şiddetide ölçeklendirilip kullanılmalıdır. Zira sevginin magnitüdü yani açığa çıkardığı enerji kişiden kişiye göre farklı tesirlerde bulunacaktır. -Tıpkı M büyüklüğünde bir depremin farklı coğrafyalarda farklı şiddetlerde hissedilmesi gibi. (Bunları okuyan romantiklerin surat ifadesini inanın bende çok merak ediyorum.)

Ama bu salt bilimsel ölçme tekniğine alternatif olabilecek çok daha pratik ve insani bir teknik kullanmak da mümkün. Bu bağlamda “beni ne kadar seviyor?” diye sormak yerine “bana ne kadar önem ve değer veriyor?” diye sormakla başlamak gerek. Bu şekilde hem kalitatif hemde kantitatif değişkenleri değerlendirerek subjektifte olsa ayakları yere basan bir sonuca varılabilir.

“Bana ne kadar önem ve değer veriyor?” sorusundaki önem mertebesi ve değer miktarını belirlemek adına -örnek olarak- ilk etapta şu sorulara cevap aranabilir; “Her gün sadece beni düşünmeye ne kadar zaman harcıyor?” (Zaman-kantitatif), “Cebindeki paranın yüzde kaçını beni memnun etmek için harcıyor?” (Oran-kantitatif), “Benim için nekadar uzak bir mesafeden geldi?”(Yol-kantitatif), “Hangi sıklıkla beni arıyor?” (Frekans-kantitatif), “Benim için derin düşünceler besliyormu?”(Kalitatif), “Beni anlamak, derinime inmek istiyormu?” (Kalitatif), “Bana aldığı hediyede espri düzeyi ne?” (Kalitatif) … vs. Ancak değerlendirmenin kişiden kişiye göreceli olduğu farklı kişiliklerde çok farklı referanslara göre değerlendirme yapılması gerektiği unutulmamalıdır. Örnek olarak Camus’un Mersault’u ve Polyanna gibi iki farklı karakter incelenebilir. Aynı şekilde insan bir şeyi ne kadar sevdiğini anlamak için kendi içinde de aynı sorgulamayı yaparak -bir başkasının sevgisini değerlendirmeye nazaran- daha da yaklaşık bir sonuca ulaşabilir.

Sonuç

Sonuç olarak sevgi, aşk -veya zıttı nefret- gibi insan hayatının merkez ekseninde varolan duygular sanıldığı kadar gizemli olmayabilirler. Bu yazının maksadı birazda espri katarak bu ihtimali ortaya koymaktır aslında. Dahada derinlere inilirse sevgi denen duygunun hayatta kalma ve üreme içgüdülerinin yarattığı bir takım ilkel dürtüler sonucu oluştuğu bile tartışılabilir. Ama herşeyi tadında bırakıp sevgi denen bu güzel duyguyu daha da irdeleyerek suyunu çıkarmamak gerek diye düşünüyorum. (Sevgiyle kalın…)

“Entelektüelin Yeniden Tanımı” başlıklı tez-makalemin epilog bölümünde bu tezin konseptine ve savunduğu fikirlere uygun bir “son söz esprisi” olarak yazıp yayınladığım “Noktacık Fenomeni” adlı masalımı Barış Atasoy’un isteği üzerine tekrar yayınlıyorum.

Noktacık Fenomeni

2 boyutlu düz bir dünyada gene 2 boyutlu düm düz canlılar yaşarmış ve bu dünya geometrinin tüm kurallarına uyarmış! Bunlardan Pentagon, Hexagon ve Heptagon hep birlikte gezer, tartışırlarmış. Bir gün gene hararetli bir tartışmaya tutuşmuşlar. Tanrının varlığı üstüne hırlaşmaya başlamışlar. Hexagon “Tanrı yoktur!” diye haykırmış, Heptagon “Boştur bu tartışma!” diye söylenmiş, Pentagon “Bre imansızlar!” diye gürlemiş.

Tam birbirlerine girecek tartışmaya pisleyecekken bir anda önlerinde bir noktacık varolmuş. Hepsi susmuş, şok olmuş. Yoktan varolan noktacık başlamış hareket etmeye. Rastgele doğrular, daireler, elipsler çizmeye. Bir varolmuş bir yok olmuş ve sonunda durmuş. Üçü birden hayretler içinde noktacığa bakarken noktacık geldiği gibi sessizce kaybolmuş.

En aptalları olan Pentagon histerik çığlıklar atarak tanrısına yakarmış. “Ey yüce tanrım ben ettim sen eyleme, kıyma şu biçarene. Mucizenle açıldı gözüm bakma o eski zalime…” diyerek ağlamış. Hexagon sessizce titreye titreye oradan uzaklaşmış. En akıllıları olan Heptagon ise ilk şoku atlatmış ve septik yaklaşmış! “Dur hele bir bakalım şu işin haline.” demiş…

O günden sonra noktacık ara ara tekrar belirmiş. Heptegon hırs yapmış önce “Emaytiyi” bitirmiş. Okumuş ilim irfan eylemiş ve şu teoriyi bellemiş; “İşbu noktacık fenomeni bir süper-dairenin belirlenemez halidir. Lakin bu hali olasılık düzeyinde tahmin edilebilir bir düzendedir!”

2 boyutlu dünyada Heptegon zafer çığlıkları atar iken, Hexagon bir tımarhanede usul usul yatar iken, Pentagon bir tapınakda kendini yerden yere atar iken yukarıda 3 boyutlu dünyada küçük bir çocuğun feryadı yankılanmış. “Anneee topum patladı!”

Levent Soyarslan (26. 11. 2007)

Beni ilk defa okuyan bazı entelektüeller ve entelektüel olmayan saf hümanistler eminim ilk paragraftan benden tiksinip beni defterlerinden silmişlerdir. Bu yazının devamını ve beni bir daha okumazlar. Diğer yazılarımı okumuş olanlarsa “şimdi silahları sevmek halini rasyonalize edecek bu… Haddini aşmaya başladı!” diye söyleneceklerdir. Hayır bu yazıda özellikle bunu yapmamaya çalışacağım. Bunun tehlikelerinin farkındayım. (Ama az da olsa biraz kaçabilir huyum kurusun.)

Silahları severim ama hafif ateşli olanları. (Bu hafif ateşli silah dediğim şeyi birazdan açıklayacağım.) Yani kitle imhaya yönelik olanları asla değil! NBC en tiksindiklerimin başındadır. Bunu tüm ağır konvansiyonel silahlar izler. (Ama silahları çıkartılmış yani artık stratejik silah platformu olmaktan çıkmış bir typhoon sınıfı denizaltıyı da bu kapsama asla sokmam!) Askerliğimi tankçı yaptım ve tanklara sadece zırhlı araçlar olarak sempatim vardır. Ama tank topu bana hoş birşey çağrıştırmaz. Patlaması kuru gürültü, bir şeyleri parçalaması ise manasız ve rahatsız edici gelir!

Şimdi “mecburi” dil bilgisi kaynağımız TDK’ dan “silah” üzerine bir kaç tanım yazmam gerek;

• Silah: {Savunmak veya saldırmak amacıyla kullanılan araç.}, {mecaz- Bir konuda etkili her şey.}
• Ateşli silah: {Patlayıcı madde aracı ile mermi atan top, tüfek vb. silah.}

Şimdide şu benim uydurduğum “hafif ateşli silah” deyiminin tanımı; “Hafif ateşli silah” yada “ateşli hafif silah”: “Patlayıcı madde aracı ile mermi atan tabanca, tüfek vb. gibi vucut üstünde taşınabilen silah.” (”Ateşli hafif silah” daha uygun olsada “hafif ateşli silah” daha esprilidir. Umarım bir gün gerçekten deyim haline gelir. )

Silah tanımından anlaşılacağı gibi bir kaldırım taşı, ekmek bıçağı yada oklavada (hanımlar dikkat!) somut bir silah haline dönüşebilir. İnsanı yaralayabilir, hatta öldürebilir. (Hatta gündelik hayatta bunlar çok daha pratik ve kolay ulaşılabilir nesnelerdir. Kızgın bir ev hanımı ekmek bıçağını cart diye manyak kocasının boğazına saplayabilir!) Hafif ateşli silahların bunlardan tek farkı silah olarak kullanılmaktan öte bir işleve sahip olmayan araçlar olmalarıdır. (Yanlız Chevy Chase’in bir filminde; “hararetli bir çatışma sonrası piyade tüfeğini gazoz kapağı açacağı olarak kullanan bir paralı asker” istisnai bir durum yaratarak kayıtlara geçmiştir:) Gerçekte herşey somut ve soyut anlamda bir silaha dönüşebilir. Birkaç atom zerresi bir anda milyonları katledecek bir silaha dönüştürülebilirken aynı şekilde bir parça kağıt üzerine kalemle çizittirilmiş kelimeler zinciride resmen bir silah olarak kullanılabilir! (Örneğin; “şantaj mektubu”, “Johnson Mektubu”,”aşk mektubu” … vs gibi.) Hatta size uzatılan cici bici bir demet çiçek bile…

“Herşey tamam ama genede sadece öldürmek için tasarlanmış bir alet konsept olarak bana soğuk ve rahatsız edici geliyor.” diyenler olabilir. Ama bir de şöyle bakın; Canınızdan çok sevdiğiniz bir yakınınızla ıssız topraklar üzerinde tek motorlu Cessna’nızla seyrederken bir motor arızası sonucu kendinizi -ve sevdiğinizi- o hiç ait olmadığınız topraklarda bulabilirsiniz. Peşinize aç ve kana susamış bir kurt sürüsü takılabilir. İşte o zaman kadın olsun, erkek olsun, kim olursa olsun belindeki parabelluma gönülden bağlanacaktır! -Aptal değilse tabii! (Bunu özellikle o saf hümanistlere söylüyorum! Duygusal inaklarınızdan sıyrılıp dünyaya farklı açılardan bakmaya başlamalısınız artık! Bu sayede konu o en tiksindiğiniz şeyler bile olsa görüşlerini rasyonel bir çerçeveden geliştirip savunan insanları hoş görüyle karşılamaya başlarsınız!)

İşte ben bu açıdan bakıyorum ve hafif ateşli silahları seviyorum. Issız bir dağ başında kamp yaparken yada vahşi hayvanlarla dolu bir ormanda(!) dolaşırken belimde taşıdığım -amcamın bana hediyesi- Walther P38′ ime gönülden bağlanıyorum. Varlığı bana güç veriyor ve gerekirse kendimi, sevdiklerimi onun gücüyle korumaktan hiç çekinmem! Şunuda eklemem gerek; P38′ imi severim ama aynı silahı beline takıp insanları korkuyla dize getirmeye çalışan, soğuk metalin tehdidiyle insanları tahakküm altına almaya çalışanlardan bir o kadar da tiksinirim.

Belki bu yazı sayesinde bazı insanlar silah sevgilerini hangi kapsamda değerlendirmeleri gerektiğini farkederler. Böylece mağsum insanların katline yönelik savaş silahları üretip “kan” üzerinden “kar” eden dev sanayileri oylarıyla bir daha desteklemezler. (Özellikle ABD vatandaşlarınadır bu sözüm! Bilhassa cumhuriyetciler amerikan kültürünün “hafif ateşli silah sevgisini” top yekün silah sevgisine dönüştürerek toplumsal sağduyuyu bulanıklaştırmaya ve silah sanayinin iğrenç emellerini bir de bu yolla meşrulaştırmaya çalışmaktadırlar.)

Bu duygu yüklü yazımı bir espri(!) mahiyetinde yazı verdiğim şu 2 mısrayla noktalamak isterim;

Silah Sevgisi

O gördüğün tabanca ne bir atom bombası, ne de bir demet çiçektir

Sadece çelikten işlenmiş soğuk, mekanik bir alettir

Gerekmedikçe görmessin, orada yerinde durur

Gerekirse nah burada, avucumun içinde olur!

*

Ama o gördüğüm kabuslar bir daha yaşanmasın diye

Kabuslarda gördüğüm o mantar ruhları kavurmasın diye

Akılsızlık mantarı herkezi zehirlemesin diye

Hep kullanacağım tek silah şu biçare kalemimdir!

[Levent Soyarslan 29-11-07]

Yorumsuz

Wikipedia dan bir alıntı; {Hiroşima’ya atom bombasını attıktan 3 gün sonra 9 Ağustos 1945 (Amerikan kaydına göre 10:58′de, Japon kaydına göre saat 11:02′de), Plütonyum-239 tipi atom bombası “Fat Man” (Şişko Adam, resmî adıyla Mark III) ile ikinci katliâmı gerçekleştirdi. Bu atom bombasıyla Nagasaki’nin toplam nüfusu olan yaklaşık 240.000 kişi içinde 74.000 kişi o an hayatını kaybetti… 2006′da atom bombasıyla öldürülenin sayısı 140.144′a ulaşmıştı...}

Aptal için son söz

Ey saf hümanist şimdiye kadar şu okuduklarından bir anlam çıkaramadıysan yukarıdaki resme bak! O resim Nagasaki’ye atılan bombanın gerçek resmidir! O resimde gördüğün bulut Nagasaki’ de kavrulan onbinlerce ruhun külleridir. O resme dikkatli bak ve akıl silahını kullanamayan senin gibi aptalların öbür pislikleri engelleyemediği için bunun gerçekleştiğini artık anla! Ama sadece hissetme!

Yorum yapan arkadaşlar bu cümlenin sadece “Geçti Bor’un pazarı sür eşeği Niğde’ye” anlamında kullanıldığını iddia etsede ben Terim’in derin felsefi düşüncesinin bir yansıması olduğunu düşünüyorum. Bu çok mühim lafla Ulu Terim şunu söylemektedir aslında; “Kuantum düzeyine indirgemesseniz dünyayı “everything is something happened” sözü “okunuşundan” doğru bir önerme haline gelmektedir! Zira o cümlede geçen “everything” bu kelime sarf edildiği an itibariyle varolan herşeydir. Ancak “happened” denildiği an itibariyle o herşey zaten olmuş bitmiştir. Yani artık tarihtir!” (Hey Terim, ulu terim, yürü Terim! Sen yürümessen namın yürür beterim!)

Ulu Terim diferansiyel zaman aralıklarında oluşan bu gerçeği ulu zekasıyla dile getirirken elbetteki paralel evrenleri kapsamayan bir önerme yaptığının bilincindedir! Aynı zekasıyla 2008 Avrupa Kupasında Türkiye’nin yiyeceği gol sayısını da pek güzel tahmin edebilir! Sen çok yaşa ulu Terim, sen çok yaşa!

Ulu Terim hakkında mutlak otorite Erman Toroğlu olarak kabul edilir. Bu yüzden son sözü Erman hocaya bırakmak gerek. Topu Erman Hocaya atıp kendisine buradan selamlarımı gönderiyorum.

Fatih Terim’in demecinden seçmeler:

“Everything is something happened!” (Felsefe tarihine geçecek sözü)

“… we have the some possibility, some big chances, some big okazyons…” (Okazyons: occasions anlamında)

“… in the tabele“; (Tabele: scoreboard anlamında.)

“I dont want to see the back, i want to see the front” (Yorumsuz)

Fatih Terim’in demeci: http://www.youtube.com/watch?v=7lOzvVHnBuw

Bu makale “Günümüzde Entelektüel Kimdir?” sorusuna “net” bir tanım getirmeye çalışır. Zira entelektüelin tanımı kaynaktan kaynağa, bakış açısından bakış açısına farklılıklar göstermektedir. Türk Dil Kurumu entelektüel için şu tanımları yapmaktadır; {1.Bilim, teknik ve kültürün değişik dallarında özel öğrenim görmüş (kimse), aydın, münevver. 2.Fikir sorunlarıyla ilgili: “Entelektüel bir çalışma.”} Hemen akabinde “aydın” yani “münevver” tanımına bakılırsa; {Kültürlü, okumuş, görgülü, ileri düşünceli (kimse).} Her iki tanımı bir araya getirirsek; {Bilim, teknik ve kültürün değişik dallarında özel öğrenim görmüş (kimse) ve/veya kültürlü, okumuş, görgülü, ileri düşünceli (kimse)} Bu tanımlamanın netlikten uzak ve subjektif olduğu barizdir! Örneğin bilim ve teknik dalında özel öğrenim görmüş bir “mühendis” yada “eczacı” entelektüelmidir? Yada tüm din kitaplarını okumuş, din kültürü üstdüzey, görgülü ve ilahiyat yönünden ileri düşünceli, eczacılık öğrenimide görmüş bir “imam” entelektüelmidir? Entelektüelizm gibi ciddi bir kavram daha net ve ayakları yere basan bir tanıma sahip olmalıdır! Bu makale rasyonel bir bakış açısından bu tanımı yapmaya çalışır.

1. Argüman: Rasyonalizm ve empirizmin sentezi

Klasik anlamda rasyonalizm Hegel’in şu savıyla özetlenebilir. “Gerçek olan her şey rasyoneldir, rasyonel olan her şey gerçektir.” Yani gerçek olan her şey rasyonelse gerçeğe sadece salt akıl yoluyla -teorik olarak- ulaşılabileceğini savunur. [Ancak şunuda hemen belirtmeliyim; “Rasyonel olan her şey gerçekse Hegel’in bu rasyonel savıda doğrudur” demek “petitio principii” safsatası yapmak demektir. Zaten Hegel bunu doğru bir önerme olarak değil kanıtlanmayı bekleyen bir sav olarak ortaya atmıştır. Bu sav ayrıca çok ciddi safsatalara ve çarpıtmalara sebep olmuş sosyolojik bir vaka olarak incelenebilir.]

Klasik anlamda empirizm -ampirizm yada deneycilik- rasyonalizmin karşıt görüşüdür. Bilginin gözlem, deneme veya duyular ile elde edilebileceğini savunur. David Hume’nin ortaya attığı “tabula rasa” yani “boş levha” savıyla özetlenebilir. Bu sava göre bireysel olarak insan doğuştan boş bir levha gibidir. Bireyin tüm bilgi kaynağı kademeli olarak dış dünyadan edindiği deneyimler ve duyumsal algılamalarından oluşur.

Bu makale ne salt klasik rasyonalizmi nede salt klasik empirizmi tek başına baz alır. Zira -kendi kanımca- her iki öğretide tek başına kabul edilemezdir. Ancak her ikisinin bir sentezinden bahsedilebilir.

Açıklama: 1) Rasyonalizmin ve empirizmin bu sentezi bundan böyle sadece “rasyonalizm” olarak adlandırılacaktır. Bu seçimi yapmamın asıl sebebi rasyonalizmin etimolojik olarak “rasyonalizasyon” eyleminden türemesi ve rasyonalizasyon sürecinin hem apirioriyi hemde aposterioriyi içermesidir. Ayrıca akıl olmadan deneycilikten bahsetmek mümkün olamaz! Yani empirizm gene bir şeylerin rasyonalizasyonu sonucu ortaya çıkan bir görüş olduğuna göre bu seçim yerindedir. 2) Rasyonalizasyon tanımı: T.D.K:{Ussallaştırma, akla dayattırma.}, Worldnet-Princeton University:{The cognitive process of making something seem consistent with or based on reason}

2. Argüman: Dünyayı(1) anlama yolunda rasyonalizm ve antidogmatizm

Evrim sürecinde insan önce deneme-yanılmanın ötesine geçerek akıl yürütmeye başlamış sonra mantığı keşfederek(2) akıl yürütme mekanizmasını “fizyolojik duyuma bağlı algı düzeyinde”(2.5) kusursuz işleyen net bir sisteme oturtmuştur.(3) Böylece deneyim ve deneylerden gelen “aposterioriyi” ve akıldan gelen “aprioriyi” mantık kuralları çerçevesinde işleyip sonuçlara, bazende gerçeklere ulaşmıştır.(4) Ulaştığı gerçeklerin ışığında yeni teoriler, teknikler ve teknolojiler geliştirmiş, bu gelişime paralel olarak algı düzeyi artmış, algı düzeyine paralel olarak rasyonel düşüncenin hareket sahası genişlemiş ve insan “fizyolojik duyuma bağlı algı düzeyinin” çok ötesinde varolan gerçekleri keşfetmeye başlamıştır.(5)

Günümüzde insan “fizyolojik duyuma bağlı algı düzeyinin” çok ötesinde gerçekler barındıran bu dünyayı felsefe, bilim ve matematik aracılığıyla yani salt rasyonel aktivitelerle keşfetmekte ve bu dünyanın bir kısmını artık net olarak kavrayabilmektedir.(6) Rasyonalizmle gelinen bu nokta ve dogmatizmle gelen karanlık dönemler(7) göstermektedir ki dünyayı sorgulama, anlama ve gerçeklere ulaşma yolunda rasyonalizm tam bir başarı dogmatizm ise tam bir başarısızlıktır!

Sonuç olarak; “Rasyonalizm gerçeğe giden kesin bir yol olabilir ancak dogmatizm gerçeğe giden kesin bir yol asla değildir!“(8)

Bu kati önerme bir “argumentum ad ignorantiam”(8.5) yada başka bir safsata değildir! Bu önermenin doğruluğunu gene kendi kurduğum -bana ait ve orjinal olan- şu mantık örgüsüyle ispat edeceğim;

İspat:

1. Dogmatizm her hangi bir önermeyi doğruluğunu sınamadan kabul edebilir.

2. Rasyonalizm en az bir tane “salt gerçeğe” ulaşmıştır; “Düşünüyorum öyleyse varım!”

3. Dogmatizm “düşünüyorum öyleyse yokum” önermesinide doğrulunu sınamadan “salt gerçek” olarak kabul edebilir.

Öyleyse => Dogmatizm gerçeğe giden kesin bir yol değildir! ve Rasyonalizm gerçeğe giden kesin bir yol olabilir!

Şimdi bu sonucu bir adım ileri taşıyalım;

1. Teolojinin temeli dogmatizmdir.

2. Dogmatizm gerçeğe giden kesin bir yol değildir.

Öyleyse => Teoloji gerçeğe giden kesin bir yol değildir!

Açıklama: “…gerçeğe giden kesin bir yol değildir” deyişindeki “kesin” kelimesi cümleye şu manayı katar; “Bu yol gerçeğe tesadüf eseri çıkabilir.” Ancak 1. önerme yani “Dogmatizm her hangi bir önermeyi doğruluğunu sınamadan kabul edebilir.” önermesi gereği yanlış yanlışı doğuracak ve gerçeğe giden yolda bu ihtimal katlanarak küçülecektir.

3.Argüman: Rasyonalizasyon dürtüsü

Sosyolojik olarak bakıldığında tüm bu rasyonel aktiviteleri ön plana çıkaran birincil dürtü gene hayatta kalma savaşında güçlenmek ve rakiplerine karşı avantajlı bir konuma geçmektir.(9) Zira akıl ve bilgi güçtür!(10) Uygulamada felsefe, bilim ve matematik üçlüsü siyasi, ekonomik ve teknolojik gelişmelere yön vererek bu amaca hizmet eder. Bu alanlarda faliyet gösteren bireylerse toplum içinde para, itibar ve iktidar gibi değerler kazanarak güçlenir.(11) Ancak kişinin rasyonel aktivitelerle dünyayı sorgulama, anlama ve gerçeklere ulaşma çabası zamanla resmen bir hazza dönüşür.(11.5) Bu yönüyle rasyonalizm tıpkı dogmatizm gibi zamanla içten gelen bir dürtüye sebep olur. Ama bu dürtü “şeylere inanmak” yerine “şeylerin rasyonalizasyon sürecine sokulması dürtüsüdür!(12)

Sonuç olarak; “Rasyonalizasyon eylemine geçiş zamanla bir dürtüye dönüşebilir“(13)

Açıklama: “Rasyonalizasyon eylemine geçiş…” deyişindeki geçiş kelimesi cümleye şu manayı katar; “Rasyonalizasyon eylemini başlatmak, harekete geçirmek.” Örneğin; “Neden böyle…?” diye soruvermek.

4. Argüman: Dünyaya anlam katma yolunda sanat

İnsan beyni akıl yürüten, duygular üreten, hayal eden ve daha bir çok kompleks süreci istemli yada istemsiz olarak gerçekleştiren bir mekanizmadır ve salt rasyonel aktivitelerle yetinmez. Bu bağlamda “salt duygularıyla şekillendirdiği hayallerini yani fantazilerini”(14) yada “salt gözlem ve akıl yürütmeye dayanan rasyonel sentezlerini duygularını da katarak”(15) kendine has “subjektif” bir bakış açısından ifade etmek(16) dışa vurmak ister. İşte bu ihtiyaç aklın, duyguların ve hayal gücünün bir sentezi olan sanatı doğurmuştur.(17)

Sanat subjektif bir ifade biçimi olsada sanatsal yapıt varolduğu andan itibaren yep yeni bir “varlık” düzeyinde dünyada yerini alır.(18) Bir fizikci tarafından keşfedilmeyi bekleyen atom altı partikülden yada bir matematikci tarafından formülize edilmeyi bekleyen bir sayı dizisinden yada bir filozof tarafından farkedilmeyi bekleyen bir paradokstan tek farkı bizzat insan yaratısı olarak subjektif oluşu ve gene subjektif yorumlamaya açık oluşudur.(19) Ama bu -onu algılayan kişi tarafından- rasyonalizasyon sürecine sokamayacağı anlamına gelmez. Bilakis rasyonalizasyon sürecine sokulmalıdır.

Sanatsal yapıt -yada sanat eseri- mantık kuralları haricinde yada mantık kuralları dahilinde yaratılmış bir alt dünyadır.(20) Mantık kuralları haricinde yaratılmışsa(21) içerik olarak rasyonalizasyon sürecine sokulamaz. Yanlız somut dış kabuğu -teknik özellikleri gibi- rasyonalize edilebilir. Ama içeriği yarattığı duygular, çağrışımlar düzeyinde -onu algılayan kişi tarafından- subjektif olarak değerlendirilir. Ancak mantık kuralları dahilinde yaratılmışsa(22) kendi başına kısmi yada tam bir model olarak ele alınıp rasyonalizasyon sürecine sokulur. Aksiyomları, önermeleri, argümanları ve tezleriyle -tıpkı bir bilimsel makale gibi- objektif olarak incelenir. İçeriğini sunuş biçimiyle -yani anlatımıyla- subjektif olarak eleştirilir. Tüm bunlar ve yarattığı duygularla eğer yeni ve anlamlı birşeyler(23) ortaya koyabilmişse bu dünyaya -yada onu algılayan kişinin kendi iç dünyasına- yeni bir anlam katmış olur!(24)

Sonuç olarak; “Sanat dünyaya anlam katan kesin bir yol olabilir.”

Açıklama: 1) Sanatçı tarafında “anlam katmak” şu manaya gelir; “Dış dünyaya anlaşılmayı bekleyen yeni bir şey katmak.” 2) Sanatı algılayan kişi tarafında “anlam katmak” şu manaya gelir; “İç dünyasında varolan anlamlara bir yenisini daha katmak.” 3) Anlamlar” objektif ve subjektif formlarda belirebilir.

Sentez: Entelektüelin yeniden tanımı

1. Entelektüel rasyonalizmle dünyayı anlamaya çalışır ve antidogmatiktir-kuşkucudur. (25) (26) (1. ve 2. argümanlar gereği olarak.)

2. Entelektüel dürtüsel olarak rasyoneldir. (3.argüman gereği olarak.)

3. Entelektüel sanatla dünyaya yada salt kendi dünyasına anlam katmaya çalışır.(27) (4. argüman gereği olarak.)

Sonuç

(28)Entelektüel rasyonalizmle dünyayı anlamaya sanatla ona anlam katmaya çalışır ve bu eylemlere geçişi zorlama değil dürtüseldir. Entelektüel kişinin bilgi dağarcığı(29), mesleği, eğitimi, akademik kariyeri önemsizdir.(30) Önemli olan; Algısını açık tutarak hem somut hemde soyut “şeyleri” yakalaması (algı yeteneği), bağlantıları sezmesi (sezgi gücü), bilgi depolaması (hafıza), depoladığı bilgiyi analiz etmesi (analitik zeka) ve tutarlı fikirler üretmesi (sentetik zeka) olarak özetlenebilir.

Açıklamalar

1) Bu makalede sözü edilen dünya mental, fiziksel, ve matematiksel 3 dünyanın oluşturduğu evrendir. Bir başka deyişle algı sınırlarımıza dahil olan ve olmayan herşeyi kapsayan evrenin bütünüdür.

2) Dikkat edilecek olursa “mantığı keşfetmiş” diyorum. Zira mantık evrensel bir tekilliğe sahiptir. Bu sebeple “benim mantığıma göre…” veya “onun mantığına göre…” gibi söylemler tamamen mantıksızdır. (Safsatadır.)

2.5) Fizyolojik duyuma bağlı algı düzeyi 3 boyutlu Öklid uzayı (Euclid Space) ile sınırlıdır. Yani 5 duyu organıyla duyumlanan dünya bu 3 boyutlu dünyadır. Zaman uzaydan bağımsız akar gibi duyumsanır. Ancak Einstein’ın genel görelilik kuramıyla ortaya koyduğu gerçekler 4 boyutlu Minkowski uzay-zaman varlığını ispatlamış ve fiziksel dünyada Öklid uzayı geçerliliğini kaybetmiştir. Bu gibi örnekler bilgi dağarcığımız arttıkca algının fizyolojik duyuma bağlı algı düzeyi sınırını aştığının bir kanıtıdır.

3) Bu sistem giren bilgilerin nicelikleri ve nitelikleri oranında kaliteli sonuçlar çıkarır. Ancak bilgi sisteme girdiği andan itibaren sistem kusursuz işler. Dolayısızla giren bilgiler tam ve kusursuz olduğu taktirde çıkan sonuçlarda tam ve kusursuz olacaktır ki buna en iyi örnek matematiktir. Matematik sistemin kusursuz çalıştığının mutlak bir göstergesidir. (Burada “matematik kusursuzdur” demiyorum zira Russel’ın kümeler paradoksu gibi istisnalar kusursuzluğuna şüphe düşürmektedir. Ancak matematiksel mantık kusursuz çalışmaktadır. Zira Russel paradoksuda gene matematiksel mantığın ortaya koyduğu tam bir paradokstur.)

4) Örneğin “Ben varmıyım?” sorusunun cevabı Rene Descartes tarafından şu önermeyle cevaplanmıştır. “Cogito ergo sum!” yani “Düşünüyorum öyleyse varım!”. Bu kesin doğru bir önermedir. Ancak bu önerme sadece mental dünyadaki varlığın bir ispatıdır. Fiziksel dünyadaki varlığı ispatlamaz. Descartes’cı rasyonalizm salt aklın ancak mental ve matematiksel dünyaya ait gerçeklere ulaşılabileceğini fiziksel dünyanın gerçeklerine ancak empirik bilgiyi temel alan aklın ulaşılabileceğini savunur. Aslında bu düşüncede tartışmaya açıktır. Zira mental, matematiksel ve fiziksel olarak varolan bu 3 dünya birbirleriyle etkileşim içindeyse -ki bu bakış açısına göre hem bir aposteriori hemde bir apriori olarak kabul edilebilir- mental ve matematiksel dünyanın fiziksel dünyadan tamamen izole olmadığı sonucuna varırız. Öyleyse; 1) “Salt apriori ile akıl yürüterek mental ve matematiksel dünyanın “tüm” gerçeklerine ulaşılamaz.” 2) “Salt aposteriori ile akıl yürüterek fiziksel dünyanın “tüm” gerçeklerine ulaşılamaz.” sonucunu doğurur. Bu bağlamda modern rasyonalizmi yeniden tanımlarsak; Modern rasyonalizm salt aklın mental ve matematiksel dünyaların bütününe değil ancak bir kısmına ait gerçeklere ulaşabilir olduğunu, salt empirik bilgiyle ise fiziksel dünyanın bütününe değil ancak bir kısmına ait gerçeklere ulaşılabilir olduğunu savunur. Yani modern rasyonalizm salt akılcılıkla salt deneyselciliğin bir sentezidir. (En azından benim görüşüm bu yöndedir.)

5) Modern fizik ve matematik “fizyolojik duyuma bağlı algı düzeyimizin” çok ötesinde fenomenlerin varlığını ortaya koymuştur. Öyleki “gerçek” dünya “fizyolojik duyuma bağlı algı düzeyinde” algıladığımız dünya ile çelişen yada enstürmantasyon yoluyla bile duyumsanması imkansız olan bir çok olguya sahiptir. Bu çelişkiye örnek olarak kuantum düzeyinde nedensellik ikesinin -determinizmin- geçersizliği yada dalga-parçacık dualitesi gibi fiziksel dünyaya ait olgular gösterilebilir. Duyumsanması imkansız olana dair bir başka örnekse fiziksel ve matematiksel dünyaya ait topolojik geometrinin ortaya koyduğu çok boyutlu manifoldlardır. Minkowsky uzay-zamanı 4 boyutlu manifolda bir örnektir. Ancak projektif metodla bu çok boyutlu manifoldlar 3. boyuttaki projeksiyonları yardımıyla kısmi olarak duyumsanabilir.

6)Bunun somut kanıtları olarak uygulamada şunlar ileri sürülebilir; Kusursuz işleyen matematiksel mantığın matematiksel dünyayı anlama başarısı, matematikten destek alan bilimin geliştirdiği yüksek teknoloji, felsefenin toplumsal öngörüleri ve geliştirdiği rasyonel siyasi-ekonomik sistemler…

7) Ortaçağda yaşanan karanlık dönem teizm ve skolastizm gibi hertürden anti-rasyonalist düşüncenin ne sonuçlar doğuracağının bir göstergesidir.

8) Birazda hissi bakarsak; Gerçekten dogmatizm bir alternatif olabilirmi? İnan yada inançla atomu parçalamak, açlığa çözüm getirmek yada sadece basit ama ayakları yere basan bir “fikircik” üretmek mümkün olabilirmi? “Dogmatizmle gerçeğe ulaşma arzusu bir şekilde inanç duvarına çarpmaya ve sığ bir havuzda boğulmaya mahkumdur.”

8.5) “Aksi ispatlanamadığına göre doğrudur.” safsatası.

9) Toplumsal olarak bakdığında felsefe, bilim ve matematiğin gücünden yani akıl ve bilginin gücünden faydalanmak toplumun çıkarınadır. Böylece o toplum siyasi, ekonomik ve teknoloji parametrelerine bağlı olarak diğer kümelere göre daha avantajlı bir konum kazanabilir. Bireysel olarak bakıldığında -göreli az sayıda insanın faliyet gösterebildiği- felsefe, bilim ve matematikte varlık gösterebilen kişi toplum içinde saygınlığını dolayısıyla gücünü arttırır ve rakiplerine göre avantajlı konuma geçer. (Bu varsayımlar idealize edilmiş toplum modelleri için geçerlidir. Gerçekte durum biraz farklıdır.)

10) Öngörü, planlama, taktik, strateji, silah..vs. gibi. (Bir not olarak eklemeliyim; En büyük bilimsel ve teknolojik atılımlar savaşlarda yada savaş ihtimali olan ortamlarda gerçekleşmektedir. Bunlara örnek olarak 2.Dünya savaşı ve SSCB-ABD nin çift kutuplu soğuk savaş dönemi bilimsel ve teknolojik atılımları gösterilebilir.)

11) Medeniyet öncesi çağlarda insan bilinmeyenin yarattığı korkuyla başedebilmek adına inanç silahını kullanmış ancak bu zamanla yerini somut bir silah olan rasyonalizme bırakmıştır. Ancak insanlık tarihinin kronolojik anlamda bu süreci geçirmediği ortadadır. Avcı-toplayıcı göçebe klanlardan eski mısır ve yunan medeniyetlerine oradan ortaçağ karanlık dönemine ve nihayetinde günümüze uzanan inişli çıkışlı bir yol izlemiştir.

11.5) İdealde bu böyledir. Akademik camialarda bile sadece makam kaygısı güden soytarılar türemiştir.

12) Gerçektende doğumundan itibaren dogmalarla, inan ve inançla yıkanmış bir beyin nasıl olurda rasyonalizmi seçebilir? Belkide bazı insanlar şanslı bazılarıda şansız doğmuştur. Kim şanslı kim şanssız buna karar verecek olan ise okuyucudur.

13) Bu dürtü; arzu, tutku …vs gibidir.

14) Hayal gücü. Bu sanatta hayal gücünün ifadesi yada dışa vurumudur.

15) Yaratıcı güç. Bu sanatta yaratıcı gücün ifadesi yada dışa vurumudur.

16) Sanat -az yada çok- subjektif bir bakış açısına sahip olmak zorundadır. Sanat objektif olamaz! Bu önermenin doğruluğunu şu örnekle savunmaktayım; Bir fotografçının “objektifine” takılan bir resim karesi dahi, resmi çeken fotografçının bakış açısından o anı yansıtır. O açıyla fotografçı bize kendi yorumunu -kısmen yada tamamen- manipüle eder. Örnek olarak gözünüzde siyah-beyaz şöyle bir kare canlandırın; “Bir tüfek namlusunun hemen altında yere çömelmiş ağlamakta olan bir çocuk.” Nasıl yorumladınız? Şimdi aynı anın genel plandan çekilmiş ama fotografçının size göstermediği karesi; “Bir lünaparkta ördekleri vurmadığı için oğluna hediye ayıcık veremeyen kötü nişancı bir babanın “ayıcığımı isterim” diye zırlayan oğluna tüfeği gösterip “ayarı bozuk olum vurulmuyor” diyerek bu zor durumu izah etme çabası.” Bir başka zıt örnekte gizli bir yere bir kamera yerleştirip rastgele sokaktan geçenleri kaydetmektir. Eğer bu işi yapan sokaktan geçenleri hiç bir şekilde etkilemiyor yada manipüle etmiyorsa bu sanat değil veri toplayıcılıktır.Zira sanat akıl işidir. (Son olarak şunuda belirtmek isterim; Sanat eserinin kendisi kadar onu algılayan kişi tarafından yorumlanması da subjektiftir. Bu sebeple görüş farklılıkları hatta tam zıt görüşler sanatta her daim beklenmelidir.)

17) “Sanatsız bir dünya insanı ruhsuz ve mekanik bir dünyaya mahkum ederdi.”

18) Nitelikli olsun niteliksiz olsun yeterki orijinal olsun tüm sanat eserleri için bu geçerlidir. Ayrıca subjektif bir yapıtın niteliğine kim karar verebilir?

19) Bir fizikci bir nötrinoyu kendince yani subjektif olarak yorumlayamaz. Yorumları objektif olmak zorundadır. Yani “bence nötrino şudur…budur…” diyemez.

20) Burada tamamen yada kısmen orjinaliğe sahip gerçek yapıtlardan bahsedilmektedir. Kopyalar yada derlemeler veya saçmalar yada safsatalar sanat eseri olarak kabul edilemezler. (Neyin sanat neyin zırva olduğunun tartışması ise bu makalenin sınırları dışındadır.)

21) Salt hayal gücünün ifadesi. Fantaziler…vs.

22) Analitik-sentetik zeka (yaratıcı güç) ve hayal gücünün ifadesi.

23) Anlamlı birşeyler derken yeni fikirler ve-veya yeni anlatım öğeleri (yani metaforlar, semboller, ironiler, mizah …vs. ) kastedilmektedir.

24) Hayatın kendi başına tek bir anlamı olmama ihtimali göz önünde bulundurulursa bu çok güzel bir şey değilmi?

25) Bu deyiş “entelektüel kişi resmi olarak matematiksel, bilimsel yada felsefi faliyetlerde bulunmalıdır” anlamı taşımaz.

26) Dikkat edilirse sanatsal yapıtlarda anlaşılmayı bekleyen dünyanın varlıkları olarak kabul edilir. Aynı rasyonel yaklaşımla sanatıda sorgulamak, anlamak ve içinde barındırdığı -objektif- gerçeklere ulaşılmak zorundadır.

27) Bu deyiş “entelektüel kişi sanat yapmalıdır” anlamı taşımaz.

28) Entelektüelin tanımında adalet kavramına özellikle girmedim. Zira bu koşullara uyan birinin en azından evrensele yakın bir adalet mekanizması kurabileceğini ve istisnalar dışında adil olacağını düşünüyorum. (Karşıt örnek: Dr. Hannibal Lecter bir entellektüelmidir?) Ahlak kuralları ise bu tanıma uyan birini zaten bağlamaz. Zira ahlak kuralları olmadanda doğru yolu kendi başına bulabilecek kapasitede yani akıl ve bilgi düzeyindedir.

29) Bilgi dağarcığı önemsizdir. Zira bu gün averaj bir orta okul öğrencisinin bilgi dağarcığı Sokrates’ in çok ötesindedir. (Ancak bu zır cahil olabileceği anlamına gelmez en azından bu makaleyi ana fikir olarak anlayacak düzeyde bilgi sahibi olmalıdır. Aksi taktirde zaten entelektüel tanımıyla çelişir.)

30) Bu tanıma göre bir fizikci, tıp doktoru yada sanatcı sadece mesleklerinden dolayı entelektüel sayılamazlar. İroniktir ama evrim teorisini reddeden doktorlar yada “Tanrı zar atmaz!” diyen Einstein gibi fizikçiler bu tanıma göre entelektüel sayılmazken bir tornacı yada contajı pek tabii entelektüel sayılabilir!

Epilog

Bu makalenin kapsamına uygun hoş bir espri katarak yazıma son vermek isterim. Klişe ama çok etkili bir yöntem olan bir boyut alta inmek yöntemiyle kurguladığım bu masalımı espri mahiyetinde sunuyorum;

Noktacık Fenomeni

2 boyutlu düz bir dünyada gene 2 boyutlu düm düz canlılar yaşarmış ve bu dünya geometrinin tüm kurallarına uyarmış! Bunlardan Pentagon, Hexagon ve Heptagon hep birlikte gezer, tartışırlarmış. Bir gün gene hararetli bir tartışmaya tutuşmuşlar. Tanrının varlığı üstüne hırlaşmaya başlamışlar. Hexagon “Tanrı yoktur!” diye haykırmış, Heptagon “Boştur bu tartışma!” diye söylenmiş, Pentagon “Bre imansızlar!” diye gürlemiş.

Tam birbirlerine girecek tartışmaya pisleyecekken bir anda önlerinde bir noktacık varolmuş. Hepsi susmuş, şok olmuş. Yoktan varolan noktacık başlamış hareket etmeye. Rastgele doğrular, daireler, elipsler çizmeye. Bir varolmuş bir yok olmuş ve sonunda durmuş. Üçü birden hayretler içinde noktacığa bakarken noktacık geldiği gibi sessizce kaybolmuş.

En aptalları olan Pentagon histerik çığlıklar atarak tanrısına yakarmış. “Ey yüce tanrım ben ettim sen eyleme kıyma şu biçarene. Mucizenle açıldı gözüm bakma o eski zalime…” diyerek ağlamış. Hexagon sessizce titreye titreye oradan uzaklaşmış. En akıllıları olan Heptagon ise ilk şoku atlatmış ve septik yaklaşmış! “Dur hele bir bakalım şu işin haline.” demiş…

O günden sonra noktacık ara ara tekrar belirmiş. Heptegon hırs yapmış önce “Emaytiyi” bitirmiş. Okumuş ilim irfan eylemiş ve şu teoriyi bellemiş; “İşbu noktacık fenomeni bir süper-dairenin belirlenemez halidir. Lakin bu hali olasılık düzeyinde tahmin edilebilir bir düzendedir!”

2 boyutlu dünyada Heptegon zafer çığlıkları atar iken, Hexagon bir tımarhanede usul usul yatar iken, Pentagon bir tapınakda kendini yerden yere atar iken yukarıda 3 boyutlu dünyada küçük bir çocuğun feryadı yankılanmış. “Anneee topum patladı!”

Levent Soyarslan (26. 11. 2007)

Bibliyografya

Türk Dil Kurumu “Güncel Türkçe Sözlük”

WorldNet-Princeton Univercity Cognitive Science Laboratory

[Ayrıca hiç bir kaynaktan alıntı yada derleme yapılmamıştır.]

1) E-postama dün düşen bir eleştri “Neo Sosyalist Evrim” başlıklı makalemle ilgili. Eleştriyi yapan arkadaş; “Makaleden çok bu makaleyle ortaya koyulduğu idda edilen “evrimci neo sosyalizm” deyimini fazlaca iddalı buluyorum. Bu bana biraz ukalalık gibi geldi.” diye yazmış.

Bu duruma açıklık getirmek zorundayım. Evrimci sosyalizm fikri üniversite yıllarımda bir yerden esinlenmeden aklıma gelmiş olsada daha sonra bunun amerikayı yeniden keşfetmek olduğunu öğrenmiştim. Eduard Bernstein “Evolutionary Socialism: A Criticism and Affirmation” adlı kitabında evrimsel sosyalizm teorisini ortaya atmış ve bu teori zaman içinde diğer düşünürlerce incelenerek geliştirilmiştir. Bende aynı şekilde zaten varolan bu fikri temel alarak makalemi hazırladım ve sonuçta bir takım önermeler ve varsayımlar ortaya attım. Bu önerme ve varsayımları savunan düşünceyi ise “evrimci neo sosyalizm” olarak adlandırdım. “Neo” yani “yeni” oluşu evrimsel sosyalizm fikrinden türettiğim ama bana ait olan bu önermeler ve varsayımlardan dolayıdır. Evet belki bu biraz ukalaca gelebilir ancak google da “evrimci neo sosyalizm” yada “evolutionist neo socialism” i bugün itibariyle arattığınızda benim sayfalarım hariç hiç bir sonuç çıkmamaktadır. Ki bu da en azından 3 lü bir kelimeler zinciri olarak “neo” olduğu “olasılığını” doğurmaktadır:)

Asıl önemli bir başka şeyi açıklamak isterim. Bu makale bilimsel değil felsefi bir makale olduğundan özellikle “evolutionary” kelimesi yerine “evolutionist” yani “evrimsel” yerine “evrimci” kelimesini kullandım. Bu gelecekte bilimsel bir platforma taşınacak olursa “evolutionary neo socialism” olarak değiştirilmelidir. Ki bu evrimin felsefi bir fikir değilde bilimsel bir gerçeklik oluşundan kaynaklanmaktadır! (Bu çok çok önemlidir!!)

2)Bir başka eleştiride jerenje den geldi. Ceren hanımın bu eleştirisi “Fikir Hırsızlığı ve Fikri Mülkiyetin İnternet Ortamında Korunması.” başlıklı yazımın yorumlarında okunabilir. Öncelikle fikri bazda kadın erkek ayrımcılığından nefret ettiğimi belirtmeliyim. İnsan insandır ve kadını erkeği olmaz. (Fizyolojik farklarımızdan ötürü fikri bazda diyorum. ) Blogumda olabildiğimce özgür takılmaya çalışıyorum ancak bu bazı hanım arkadaşlar tarafından yanlış anlaşılmama sebep oluyor. (Dikkat edilirse “bayan” kelimesini kullanmadım.) Blogumun bir çeşit erkekler klübü haline gelmesi ise hiç istemediğim bir şey. Bu yüzden bundan böyle bu hususta çok daha dikkatli davranacağım. Ceren hanımın serzenişine hak veriyorum ve özür diliyorum. Emre Kongar‘ın dediği gibi Türkiye gibi ülkelerde kadınlara karşı pozitif ayrımcılık yapılmak zorundadır.

3) Bu eleştri ise bizzat benden bir öz eleştiri; “Neo Sosyalist Evrim” makalemde kullandığım “megamonopol” kelimesi Barış tarafından farkedilip bir çelişki yarattığı gerekçesiyle eleştirildi. -Ki yüzde yüz haklıdır- İlk tepkim doğru olduğunu anlamak ve bu saçmalığı derhal makalenin eklentiler bölümünde belirterek düzeltme yapacağımı söylemek oldu. Ama daha sonra “acaba bir yerlerden kotarabilirmiyim” diyerek şark kurnazlığına kayıverdi aklım. Bütünüyle mantıksız olduğunu bile bile inatla bunu nasıl kotarırım diye kaynakları hışımla taramaya başladım. Uyku sersemi tamamen yanlış anladığım bir tanımdan yola çıkarak megamonopol kelimesini daha da aptal bir hale sokup Barış’a tekrar savunmaya kalkışmam bardağı taşıran son damla oldu. Bir an durup “ben ne yapıyorum böyle” dedim ve kendime geldim. Bir çeşit günah çıkarma olarak burada bunları yazma gereği duydum. Barış kardeşimden de özür diliyorum. Kibir ne kadar tehlikeli bir şey gördüğünüz gibi:) Benzer durumlara düşmemek için insan her zaman tetikte olmalı!

Not: “Evolutionary neo socialism” bugün itibariyle google da taratıldığında sadace tek bir sayfa karşımıza çıkmaktadır. Adresi: (http://muse.jhu.edu/journals/journal_of_the_history_of_ideas/v068/68.2frobert.html) Johns Hopkins Üniversitesinden giriş kısıtlamalı bir sayfa.

Bu çok önemli bir konu zira fikir hırsızlığı özellikle ülkemizde diz boyu. En kötüsüde akademik camiamızdan çıkan fiyaskolar. Bir çok akademisyen oradan buradan arakladıkları fikirleri makale, hatta tez haline getirip bu derlemeleri gene akademik camiaya yutturmaya çalışmaktadır. (Hatta bazıları abartıp kelimesi kelimesine araklama kitaplar yayınlamıştır. Bunlar hırsızlığın yüz karası “fikir hırsızlığı” suçunu ömür boyu sırtlarında taşımaya mahkum olan zavallılardır.)

Ancak günümüzde fikir hırsızlığının hat safhaya ulaştığı bir yer varsa o da internet ortamıdır. Sadece internet üzerinden makale, hikaye, roman, şiir gibi fikri çalışmaları yayınlamanın en büyük dezavantajı basılı yayıncılıktaki tasdik mekanizmasının burada işlemiyor olması. Eseriniz basılıp yayınlandığında bir ISBN alır. (International Standart Book Number) Bu şekilde çalışmanın kim tarafından ne zaman yayınlandığı otomatik olarak tasdiklenir. Böylece bir itham yada hırsızlık durumunda ISBN -telif hakkı koruyucu bir sistem olmasada- size kendinizi savunabileceğiniz resmi bir delil sağlar. İnternet ortamında da ISBN gibi işleyecek bir mekanizmaya ihtiyaç var. Ancak bu hizmet dünya çapında saygın ve kar amacı gütmeyen bir kurum tarafından sağlanmalı. (Mesela üniversiteler bu iş için uygun bir zemine sahipler. Bizden de ODTÜ, İTÜ, Boğaziçi gibi üniversiteler böyle bir projeyi üstlenerek dünya çapında bir ilke imza atabilir. -Sizce böyle bir olasılık varmı…?)

Gerçekten de yapılması gereken iş o kadar basit ki; İnternet üzerinden resmi başvuruyla gelen PDF -Portable Document Format- dosyalar içeriğe bakılmaksızın ünik bir kod numarası atanarak numaralandırılır ve bir veri tabanına kaydedilip arşivlenir. Bu hizmeti veren kurum veri tabanında sakladığı içeriği kontrol edip yayınlamak zorunda olmadığı gibi telif hakkıda sağlamaz. Buradaki maksat sadece fikri mülkiyetin korunmasında delil olabilecek somut kanıt yaratan bir arşiv oluşturmaktır. Ayrıca sadece işin ciddiyetini arttırmak ve bozucu girişimleri önlemek üzere dosya boyutuna oranlı küçük bir bedel talep edilebilir. (Belki şimdi bizimkilerin dikkatini çekebilirim:)

Böylece -ISBN gibi- ünik bir numara atanmış eserin kısmen yada tamamen fütursuzca çalınması halinde eserin gerçek sahibi olan kişi göğsünü gere gere bu hırsızlığı ifşa edebilir. Bu çok önemlidir zira kimse kafa patlatıp yarattığı eserin oradan buradan tırtıklanarak parçalara bölünmesine seyirci kalmak istemez.

Ama en önemlisi “düşünen insan” egosantriktir! (Doğal olarak bir çoğu da fikri mülkiyetcidir.) Ürettiklerinin ona ait olduğunun tasdiklenmesini ister. Böylece toplumda itibarını arttırıp egosunu tatmin edebilir. Böyle bir sistemin oluşumu kar amacı gütmeyen -ama egosantrik- düşünür ve yazarları tetikleyip tozlu harddisklerin bir köşesinde durmaya mahkum eserlerini internet üzerinden yayınlamalarını sağlayabilir. Böyle bir “merit” yaratılması bu hareketin internet ortamında büyüyerek kitlelere yayılmasına sebep olabilir. Ki bu toplumun bugün için fazla itibar etmediği -her türden- fikri üretkenliği zamanla maddi zenginlik gibi “insan dişisinin” doğal ve baskın seçim kriterlerinden biri haline getirebilir. Böylece insan evriminin pozitif yönde ilerlemesine yönelik çok önemli bir adım daha atılmış olur! (Bu evrimci neo sosyalist düşüncenin bir varsayımıdır.)

Not: İnternet ISBN si tarzı resmi bir sistem şu an tasarım aşamasında olabilir. Ancak ben bu tarz bir şeye rastlamadım. Sadece internet noterliği gibisinden tasdik yapan ve resmi olmayan bazı girişimci sitelere rastladım.

Kapitalizmi eleştirmeden önce doğaya, hayvanlar alemine bakmak faydalıdır. Bu şekilde bakıldığında kapitalist sistemin aslında “orman” kanunlarından esinlenerek yaratılmış olduğu göze çarpar.(1) İşte bu sebeple kapitalizm sosyalizmden çok daha natüreldir. Zira sosyalist düşünce en başta sınıf farkını ortadan kaldırma idealiyle tamamen sentetik bir fikri baz alır ve doğaya karşı net bir tavır koyar.(2) İşte bu durum deneysel sosyalizmin -yani komünizm ve fraksiyonlarının- şimdiye kadar net bir başarı sağlayamamış oluşundaki en temel faktörlerdendir. Bir başka deyişle insan evrimi(3) insanlığı henüz bu türden süpernatürel idealleri gerçekleştirecek bir düzeye çıkaramamıştır. Yani insanlık bugün için “insan-hayvan dualitesi”(4) içinde kalmışlığın sancılarını çekmektedir.(5) Bunun aksine doğayı ve hayvanlar alemini model alarak yaratılmış kapitalizm -doğayı model alarak yaratılmış her tasarım gibi- başarılı olmuş ve günümüzün en baskın ekonomik sistemi haline gelmiştir.(6)

Ancak kapitalizmin bu başarısı onun tercih edilmesi için bir gerekçe olamaz! Gene “insan-hayvan dualitesi” bu sefer tersine işler(7) ve sosyal, ekonomik hertürden eşitsizlik durumuna sebep olan bu sisteme -nihayetinde- başkaldırır.(8)

Günümüzde kapitalizmin dünyada yarattığı bu dengesizlik hali kabul edilebilir sınırları çoktan aştı.(9) Ancak bugün aşırı hakim bir sistem olan kapitalizmin yeni bir devrimle kısmen yada tamamen ortadan kaldırılması -günümüz şartlarında- zor gözüküyor.(10) Ama bu “esnek, kuralcı olmayan, değişime açık” sistem “katı, kuralcı ve statikocu” komünizmin aksine yeni koşullara uyum, yeni taleplere arz sağlamak eğilimindedir. Bu sebepledir ki komünizmin görece hızlı çöküşünün aksine insan evrimine paralellik gösteren bir değişim süreci geçirecektir.(11) En nihayetinde de kapitalizm “yeni”, “global”, “sosyalist” bir üst sisteme dönüşerek tarih olabilir!(12)

Mevcut Sistemin Evrimi

İnsana ait her sistemin doğuşuna, değişimine yada çöküşüne hem sentetik hemde natürel etkenler sebep olur. -Ki bu durum bu makalenin temel argümanıdır. Sosyalist ve kapitalist düşüncenin yani toplumculuk ve bireyselcilik ilkelerinin sentezi olan “karma ekonomi” ve “yönlendirilmiş piyasa ekonomisi” gibi “türetilmiş” sistemler sentetik değişimin sonucudur. Natürel değişim ise yeni durum ve koşullara göre an ve an değişip şekillenen toplumsal taleplerin sonucudur. İşte bu sebepledir ki insanlığın evrimi sistemlerinde evrimi demektir. Bu bağlamda baskın sistem kapitalizm de bir değişim sürecindedir ve bu değişimin yönü sosyalizmi göstermektedir.

Bu duruma dair en güzel örneklerden biri internet üzerinde bağımsız gelişen açık kaynak işletim sistemleri yani “GNU/Linux” fenomenidir. Uzun yıllar süren Microsoft tekeline karşı internet üzerinde oluşan bu hareketin çıkışı tamamen sosyalist ilkelere dayanır. Ama burada asıl önemli olan tamamen sosyalist ilkelere dayanan bir hareketin toplum içinde -sessiz, sedasız - kendi başına filizlenmesi, yeşermesi ve ağaç olmasıdır. Bu fenomen öyle bir hareketi tetiklemiştir ki yakın bir gelecekte kamu toplumunun kullanımına yönelik tüm yazılım ihtiyacı gene kamu toplumu tarafından karşılanacaktır. -Özgür yazılımcılık hareketi bu alanda faaliyet gösteren dev şirketlerin sonunu getireceğe benzer.(13) Wikipedia, Veropedia gibi gene sosyalist ilkelere dayanan bir çok hareket an ve an internet ortamında hayat bulmaktadır. Yakın bir gelecekte bu neo sosyalist hareketin internet sınırlarını aşarak her alanda dünyaya yayılacağı kanaatindeyim.

Bir başka çok önemli örneği kamu toplumundan değil de bizzat kapitalistlerden vermek isterim. Walmart marketler zinciri 250 milyar doları aşan yıllık cirosu ve 2 milyona varan çalışanıyla perakendecilik sektörünün tartışmasız devidir. Oyunu tamamen kapitalist kurallara göre oynayan Walmart “her zaman düşük fiyatlar” prensibiyle girdiği pazarlarda deprem etkisi yapmış diğer kapitalistleri sarsmıştır.(14) Walmart güçlendikce daha da düşük fiyatlar sunmakta ve resmen toplumun yararına kapitalistlerin zararına çalışmaktadır.

Walmart tam bir fenomendir zira -ister istemezde olsa- tamamen toplum yararına çalışan, zararsız tek dev şirket örneğidir. Bir perakendeci olarak dünya kaynaklarını tüketip dünyayı kirletemez.-Enerji sektörü gibi. En değerli şey olan insan hayatı üzerinden kar yapmak amacı güdemez.-İlaç sektörü gibi. Satışları arttırmak için savaşları destekleyemez.-Silah sektörü gibi.(15) (Bu açıklama derhal okunmalıdır!)

Walmart’ın dünyadaki tüm perakendecilik sektörünü ortadan kaldırıp bir megamonopol haline gelmesi gibi ekstrem bir senaryoyu bu makalede incelemek yersiz olduğundan sadece kapitalizmin içinden türemiş ve bir çok kapitalistin korkulu rüyası haline gelmiş Walmart fenomenini uygun ve yerinde bir örnek olarak sunuyorum. (15,5)

Benim görüşümce kapitalizm ağır ama emin adımlarla sosyalizme doğru ilerleyen bir değişim sürecine girmiştir. Gerçekten de kapitalizm insan evrimiyle evrilip “yeni”, “global”, “sosyalist” bir üst sisteme dönüşerek bütünüyle tarih olabilir!

Evrimci Neo Sosyalizm

Bu noktada ister istemez “gelecek bilimciliğe” soyunup varolmayan bir kavram ortaya atmış oldum. Bir olasılıkla modern insanın evrim sürecinin sonunda(16) ulaşacağını düşündüğüm bu yeni üst sistemi “Evrimci Neo Sosyalizm” olarak adlandırmayı uygun görüyorum.(17)

Evrimci neo sosyalizm temel olarak şu 3 argüman üzerine kuruludur;

1) Mutlak sosyalist bir sistemin devrimle değil ancak evrimle yeşerdiğinde kalıcı ve sağlıklı olabileceğini savunur.(18)

2) Sistem olarak klasik sosyalizmi baz alır. Temellerin klasik sosyalizmde atılmış olduğunu ancak detayların evrimle şekilleneceğini savunur.

3) Bir üst sistem önerir. Zira bu yeni sistem evrimini tamamlamış, insan-hayvan dualitesinden arınmış “üst insanın” üst düzey taleplerinin sonucudur.(19)

Evrimci neo sosyalizm prensipte devrimci değil anarşisttir. Zira modern insanı bir üst mertebeye taşıyacak görece uzun evrim sürecini anarşinin kısaltabileceğini savunur. Gene bu evrim sürecini kısaltacak devrimci hareketleri destekler ancak devrimlerle net bir sonuç alınamayacağı ilkesini her daim ön planda tutarak tavrını koyar. Bu bağlamda temel ilkesine zıt düşen devrimci hareketlerin karşısındadır.

Sonuç

Çok ani gelen bir felaket sonucu insan türü yok olmadıkça insanlık evriminin ileri yönde süreceğini ve nihayetinde modern insanı bir üst düzeye taşıyacağını düşünüyorum.(20) Dr. Isaac Asimov’ un “Foundation” ile ortaya koyduğu gibi; “İnsan olarak yapabileceğimiz tek şey yaşanması gereken bu uzun ve karanlık dönemi mümkün olan en kısa sürede atlatmak için mücadele vermektir!”

Açıklamalar

(1) Kapitalizm bireyselcilik ilkesinini temel alır. Tüm hayvan türlerinde her hayvan -bireysel olarak- en baskın erkek yada dişi olmaya oynar. Bu uğurda mücadele verir. Gerekirse yok eder. Evrim sürecide bu üstünlük kurma yarışını temel alır. Bu şekilde tür içi en üstün genler bir sonraki nesillere aktarılır ve türün varlığını sürdürme şansı artar.

(2) Bu noktada “sosyalizmin evrimin temel ilkeleriyle çelişmesi” gibi çok önemli bir argüman ortaya çıkmaktadır ki bu sosyalizmin sentetik bir sistem olduğu savını destekler.

(3) İnsan evrimi derken insanın top yekün bir tür olarak geçirdiği evrimden ve geldiği noktadan bahsediyorum.

(4) “İnsan-hayvan dualitesi” şu dur; Tanımın içindeki “insan” insanı hayvandan ayıran tüm özellikleri temsil eder. Tanımın içindeki “hayvan” ise insanı hayvan yapan tüm özelliklerdir. Modern insan bu ikisinin karışımıdır. Ancak bu karışım bir dualite yaratır.

(5) Doğada sınıf farkının olmadığı bir hayvan türü veya topluluğu gösterebilirmisiniz? Sosyalizmi arı, karınca gibi hayvan topluluklarına benzetenler “ana kraliçeye hizmet” ilkesiyle bunun daha çok monarşi için örnek olabileceğini anlamalıdır. (Bunu da bir adım ileri götürüp “ana kraliçe sosyalist ideallerin sembolüdür!” diyerek demagoji ile gol atmaya çalışanlara ileride yazmayı planladığım “eşşeklerin sembolizmi” başlıklı serbest yazımı okumalarını tavsiye edeceğim.)

(6) Bugün için kapitalizm varlığını sürdüren diğer tüm ekonomik sistemlerin - sosyalist, yönlendirilmiş piyasa ve karma ekonomilerin- alfa erkeğidir.

(7) Bu defa hareket Hayvan -> İnsan yönündedir. Yani insan taraf baskındır.

(8) Ki bu başkaldırılar ve onları takip eden devrimlerin bir çoğu ezilen tabandan değilde orta ve üst sınıftan gelme kişilerce başlatılıp organize edilmiştir. Bu sebeple gene insan-hayvan dualitesini öne sürüyorum. Örneğin Marx, Engels ve Lenin. Özellikle Engels bir sanayicinin oğlu olarak kendi bindiği dalı kesenlerdendir. Bir zıt örnek olarak Spartacus vakası öne sürülebilir. Ama bu bir devrim girişiminden ziyade bir köle isyanıdır.

(9) Kapitalizm doğası gereği faşizan eğilimlere çanak tutar. Örneğin sadece silah ve ilaç satışlarını canlandırmak yada enerji rezervlerine hakim olmak adına savaş senoryaları hazırlamak ve uygulamak bu sistemde mübahtır. Böylece kapitalist emeller doğrultusunda insan hayatı hiçe sayılıp gerektiğinde milyonlar katledebilir. (Tıpkı ormandaki hayvanlar; şempanzeler, sırtlanlar veya kandaki mikroplar; bakteriler, virüsler gibi değilmi? Çok natürel!)

(10) Dünyaya hakim bu adaletsiz düzeni anında ortadan kaldıracak ve dünyaya “global” sosyalizmi kesin olarak getirecek bir durum var; Dünya dışı zeki bir türün tehdidi. (Bu konuda bir serbest yazı planlıyorum.)

(11) Bu evrim sürecinde etken parametreler; dünya kaynaklarının tüketilme hızı, makro terörist eylemler, iklim ve diğer fiziksel değişimler…vs gibi örneklenebilir.

(12) Tabii bu önerme tamamen insan evriminin akılcı yönde seyredeceği varsayımına oturur. Tersi olup feodal bir sisteme de dönüşebilir ki bu günümüz aydınının korkulu rüyalarından dır.

(13) Bu hareket uzman yazılımlara taşınırsa durum çok daha ilginç olabilir. Zira bu şekilde internet üzerinden araba, gemi hatta uçak gibi uç tasarımlar yapan kitleler oluşup bir araya gelerek hiç yıkılmayacakmış gibi gözüken dev şirketlere alternatif olacak -kamu yararına çalışan ve kar amacı gütmeyen- oluşumlara zemin hazırlayabilir.

(14) Bir çoğunuda batırmıştır. Zira söylentilere göre sadece ABD de 250 den fazla büyük market zincirinin batmasına sebep olmuştur.

(15) Bu noktada 1)Walmart’ın çocuk işci çalıştırdığı, 2)Walmart’ın Afganistan ve Irak gibi savaşlara maddi destek sağladığı iddialarına karşı kendimi savunmam gereği doğuyor. 1) Öncelikle çocuk işci sorunu temelde mevcut sistem kapitalizmin yani dünyanın sorunudur. -Kapitalizmin orman kanunlarından yaratıldığını boşuna söylemiyorum! Ancak bu sorun en çok üretim sektörünün kara lekesidir. -Adı üstünde “çocuk işci”. Walmart bir perakendecidir. Dolayısıyla direktman çocuk işci çalıştırması olanaksızdır. Ancak üretim yaptırdığı taşeronlarına veya mal aldığı bağımsız üreticilerine “üretim maliyetlerinizi düşürün!” baskısı yaparak -ki bu her zaman daha düşük fiyatlar prensibinden doğacaktır- böyle bir duruma çanak tutuyor olabilir. Ancak gene tekrar ediyorum çocuk işci sorunu tüm dünyanın sorunu, tüm dünya şirketlerinin dolaylı yada dolaysız karalekesidir. 2) Savaş ekonomileri perakendecilik sektörünü her daim olumsuz etkiler. Perakendeci alım gücü ve refah düzeyi yüksek bir pazar tercih eder. Bu bağlamda Walmart gibi yayılımcı bir şirket özellikle Irak gibi potansiyel pazarlara savaş yerine barış gelmesini tercih edecektir. -Bunu ben değil mantık önermektedir. Ancak gene mevcut kapitalist dünya şartlarında bir kapitalist bağlı olduğu ülkenin hükümetine yaranmak zorundadır. Bunun doğal bir sonucu olarak Walmart mevcut ABD hükümetini -yani Bush hükümetini- desteklemek zorundadır. Özetleyecek olursak mevcut dünya sisteminin yarattığı ayıplardan sadece Walmart gibi aşırı güçlenmiş şirketleri sorumlu tutmaya çalışmak ancak gene kapitalistlerin yarttığı bir karalama kampanyası olabilir!

(15,5) Bu fenomenin bir başka ilginç yanıda oldukca ironik bir takım protestolara mağruz kalıyor olmasıdır. Bu protestocular sol kesimden geliyormuş izlenimi bıraksada bence Walmart karşıtı kapitalist patronların parayla tuttuğu çığırtkanlar ve ne dediğini bilmeyen inanmış solculardır.

(16) Modern insanın evrim sürecinin sonu olarak insan-hayvan dualitesinin bitişini kastediyorum. Evrim her daim devam eder ve bundan böyle üst insanın evrimi olarak devam edecektir.

(17) Gerçektende maksadım bir kaç satır karalayarak dünyaya yeni bir felsefi görüş katmak yada “evrimci” bir manifesto hazırlamak değil. Sadece modern insanın doğası gereği sosyalizmin bu gün için uygulanamaz olduğuna netlik getirmeye çalışıyorum.

(18) Ki bu bir yeniliktir ve “Neo” ifadesini hakeder. Klasik sosyalizm -günümüze göre- süpernatürel idealleri olan sentetik bir sistem olduğundan ancak devrimle hayat bulmuştur.

(19) Üst insan olarak adlandırdığım bu kavram modern insanın -yani homo sapien sapien” evriminin son noktasıdır. Bu yönüyle evrimci neo sosyalizmin günümüzdeki kapitalizm gibi başarılı olacağını garantiler. Zira sentetik değil, artık üst insının doğasına uygundur.

(20) Tıpkı “homo sapien” insanın evrimle “homo sapien sapien” insana yani “modern insana” taşındığı gibi.

Kaynakça

[Bu makalede hiç bir kaynaktan alıntı yada derleme yapılmamıştır.]

Eklentiler

1/(15.11.2007): “Megamonopol” kelimesi anlamsal bir çelişki yarattığından dolayı geçerli bir kelime değildir.

2/(15.11.2007): Bu makalede sözü edilen kapitalizm kuramsal değil uygulamalı kapitalizmdir. Adam Smith gibi düşünürlerce ortaya atılan hiç bir kuramsal model bu makalede söz konusu edilmez.

1/(16.11.2007): Bu makale bilimsel değil felsefi bir makale olduğundan özellikle “evolutionary” kelimesi yerine “evolutionist” kelimesini kullandım. Bu gelecekte bilimsel bir platforma taşınacak olursa “evolutionist neo socialism” derhal “evolutionary neo socialism” olarak değiştirilmelidir.

İnanç(1) evrensel mantığın en temelinde yer alsada aksiyomların ötesine geçtiği anda dogmaya dönüşen, kişinin düşünce özgürlüğünü(2) kısıtlayan ve getirdiği sınırlarla düşüncenin hareket sahasını daraltan bir kavram.(3) Örneğin bazı dinlerdeki gibi tamamen “makro a-priori”(4) temeller üzerine inşaa edilip katı kural ve kanunlar koyan skolastik bir öğretiye inanmak naif ve basit bir “hür irade seçimi” gibi gözüksede sonuçları inanç düzeyine göre çok ciddi olabilir.(5) Bu seçim “gerçekten inanarak” yapıldığı an kişi artık dogmatiktir ve bu “kendi kendini hücreye kilitleyip anahtarı pencereden dışarı atmak” gibi bir duruma benzer. Böylece kişi fizik, matematik ve mental dünyanın gerçeklerinden kendini kısmen soyutlar. Fizik, matematik ve mantık kurallarının artık netliğini kaybettiği bulanık bir dünyaya girer. Artık net olarak algılayamaz, net olarak düşünemez ve sonuç olarak evrensel düşünce üretemez hatta evrensel fikirleri anlayamaz hale gelir.(6)

Ancak insan doğasıyla çelişkili gibi gözüken bu duruma dünya nufusunun çok büyük bir kısmı tarafından -çoğunlukla bilinçsiz olarak- rağbet edilmesi basitce açıklanabilir; Temel olarak her tür için öncelik “üremek” ve “hayatta kalmaktır”. Modern insan içinde asıl olan budur. Modern insanın üreme ve hayatta kalması için fizik, matematik ve mental dünyayı kavramaya çalışması kesinlikle bir zorunluluk değildir. Hatta bir adım ileri gidip tüm insan nufusunun felsefi sorulara cevap aradığı bir dünya hayal edebiliriz.(7) Günümüz şartlarında insanlık için sonuç tam bir kaos ve yıkım olurdu ki işte bu noktada insanlığın evrim teorisinin ortaya koyduğu esaslara uygun olarak evrildiğini ve hayatta kalma kuralı gereğince büyük çoğunluğu frenlendiği sonucuna ulaşabiliriz. Tabii aynı şekilde küçük azınlığın ilerlemeye devam etmesi gene insanlığın yararınadır.(8) Ancak inanç inançsız gibi gözüken o küçük azınlığa bile kısmen nüfuz etmiştir.

Örneğin teizmin tam zıt kutbu ateizm(9) -ne kadar rasyonel görünürse görünsün- bir inanç, bir dogmadır. Teist tanrının varlığına inanırken ateist tanrının varlığını reddeder. Ama bu reddediş herhangi bir ispata dayanmadığından tıpkı teizm gibi dogmatiktir. Mademki Tanrının varlığı yada yokluğu ispatlanamaz(10) öyleyse bu konu üzerinde tartışmak anlamsızdır. Bu görüş “agnostisizmi” doğurmuştur. Agnostik düşünce ortayolculuk değildir çünkü kendini dogmadan tamamen izole eder. -Ortayolcular daha çok deistlerdir. Bertrand Russell gibi ateist sanılan bir çok filozof ise gerçekte agnostiktir.

İnancı her yönüyle ele almak bu yazının sınırlarını aşsada sadece Tanrı ve dinler düzeyinde kalmak ciddi bir hata olurdu. Bu yazının asıl amacı “her türden inancın insan aklının hareket sahasını daralttığı” savını ortaya koymaya çalışmaktır. Bu bağlamda her türden doktrini inanç haline getirmeninde din kadar etkili bir tehlike olduğuna değinmeliyim. Bu duruma en ironik örnek olaraksa “inanmış sosyalistler” gösterilebilir.

Faşist doktirinler ırk, din gibi dogmatik silahlarla tamamen inanca açık “çekirdek aileye” oynarken sosyalist doktrin bir düşünce sistemi sunar. Diyalektiğe(11) açıktır ve kişi değerlendirme sürecinin sonunda doktrini kısmen yada tamamen benimser, revize eder yada reddeder. Ancak sonuç ne olursa olsun bir inanç durumu yada inanma-inanmama hali sözkonusu olamaz. Ancak sosyalistlerin bir çoğu sosyalizmi neredeyse bir din haline getirmiştir. [Bu inanmış sosyalistler tarihte bir çok fiyaskoya alet olmuş örneğin faşizimden farksız stalinist hareketin yükselişine sebep olmuşlardır. Günümüzde ise mitinglerde çobanlığa soyunarak klişe solganlar atan, tamamen hislerden, duygulardan yakalayıp sosyalizmi bir inanç haline getirmeye çalışanlar “büyük kitlelere yayılabilmek için ancak ve ancak insan doğasının inanmaya olan açlığını gidermek” gerektiğini öne sürerek kendilerini savunabilirler. Ki bu konuda haksız sayılmazlarda. Ama bunun sosyalizmin ruhuyla çeliştiği asla unutulmamalıdır.(12)]

Kişi herşeyin izafi olduğu ve -gene izafi- referanslara göre tamamen değişik yorumlanabilen fenomenlerle dolu bir dünyada yaşadığını kabul etmelidir. -En emin olduğu konularda bile septik bakışını korumalı, revizyona hazırlıklı olmalıdır. Bu yolda rasyonaliteden şaşmamak ve düşüncenin hareket sahasını daraltacak her çeşit inanıştan uzak durmaya çalışmak temeldir. Düşünce ancak bu şekilde daha özgür kalabilir. (13)

Açıklamalar

(1) Burada “inanç” aksiyomatik kabulleniş anlamındadır. Mecburiyetten doğmuştur ve akla en yatkın seçimi destekler.

(2) “Düşünce özgürlüğü” derken “düşüncenin özgürlük derecesi”ni kastediyorum. -Bu robotikteki “degrees of freedom” kavramına benzetilebilir.

(3) Örneğin bir dosta inanmak bile o dostunuz hakkında ki düşünclerinizin hareket sahasını daraltır. Zira inanç bağladığınız yönlerini artık sorgulamassınız. Ancak şüphecilik sizi tekrar sorgulayamaya yöneltebilir. -Ki bu septik bakıştır ve dogmacılıkla çelişir.

(4) “Makro a-priori” ye örnek olarak “tanrı”, “mutlak düzen”, “yaratılış”, “kader”, “ölümden sonra yaşam” gibi fizik, matematik ve mental dünya ile çelişen yada ispatı veya çürütülmesi -en azından bugün için- imkansız olan örnekler gösterilebilir. Bunları “makro” olarak tanımlamamın sebebi ise kişi ve toplum üzerindeki etkilerinin makro oluşudur. -Örneğin Ambivalens yaratabilirler yada tarihin akışını değiştirebilirler. Zararsız a-prioriye örnek olaraksa; “fal”, “astroloji”, “uçan daire” gibi şeylerin varlığını iddia etmek sunulabilir.

(5) Mavi hap?-Kırmızı hap? Bknz. Matrix Filmi.

(6) Tabiiki düşünür, akıl yürütür, fikir üretir ama evrensel fikirler üretemez yada evrensel fikirleri tam olarak değerlendiremez diyorum. Zira o artık farklı bir evrende yaşamaktadır.

(7) StarTrek’ deki Vulkan toplumu buna örnek gösterilebilir. Bu toplumun başarısı göreceli küçük nufusunun tüm temel, genel ve entellektüel ihtiyaçlarının karşılanabilmesine dayalıdır.

(8) Romantik bir bakış açısıyla bakıldığında özgürlük adına kimi zaman ölümü bile göze alabilen insan aklının gene kendi öz iradesiyle yarattığı bu ilginç çelişkisini felsefi düzeyde tartışmak bu yazının sınırlarını aşsada sıkca yaşanan yaşama dair trajikomik bir örneği belirtmek isterim; “Evrim teorisini” reddedip “yaratılış inancını” kabul eden bir biolog, zoolog, yada tıp doktorunun kendi mesleğini en temelinden reddetmesine karşın kendini gene o meslek grubunda görmesi sıkca karşılaşılan ironik bir durumdur.

(9) Burada güçlü ateizm kastedilmektedir.

(10) Tanrının varlığının ispatını gene Tanrı tarafından yollandığı iddia edilen bir kitap yada yazılı metne dayandıranlara şunu okutun; “Bu satırlar vahiyle gökten inmiştir ve Tanrı artık varolmayacağını bildirmektedir!” Böylece en azından felsefi olarak skoru eşitlersiniz. -Eğer latince, arapça yada ibranice çevirisini okutursanız daha da güzel olur.

(11) Burada “tez-antitez-sentez”ci Hegel diyalektiği kastedilmektedir.

(12) Burada en güzel örnek Cumhuriyetci Halk Partisidir. Sol görüşü savunan bir parti çizgisinde görünsede aslında en faşist, en dinci partiden daha beterdir. Örneğin günümüzde kemalizmi resmen bir inanç haline getirmeye çalışmış ve dinci bir parti gibi davranmıştır. Geçmişte ise “varlık vergisi” gibi ırk ve din ayrımcısı uygulamalarda bulunmuş faşist bir parti gibi kendi vatandaşlarına eziyet etmiştir. Beterdir zira yanar dönerdir, rüzgar gülüdür…

(13) Bugün için tamamen karşısında olduğum faşizm bile uygun koşullar altında nasıl canı gönülden destekleyebileceğim bir sistem haline gelebilir bunu kısa bir anekdotla açıklamak isterim; “Gelecekte bir gün dünya gaddar, acımasız ve mantıksız bir uzaylı türü tarafından istila edilme tehdidiyle karşıkarşıya kalır. Bu tür o kadar yıkıcıdır ki karşısına çıkan her medeniyeti istila edip kaynaklarını sömürmüş ve yok etmiştir. Bu tür zekidir ama bir virüs yada bakteri kadar aşağıdır da. -Bunların yavruları bile içgüdüsel olarak sadece öldürmek ve acıvermek üzerine oyunlar oynarlar….” İşte böyle bir türe karşı en faşist ve acımasız tutumu sergileyeceğimden emin olabilirsiniz. Zaten bu da hayatta kalma içgüdümle çelişmeyen “akılcı” bir tutumdur.

Kaynakça

[Bu makalede hiç bir kaynaktan alıntı yada derleme yapılmamıştır.]

——————————————————

Türkiye’nin Stephen Hawking’i

Spastik olmasına rağmen 3 rakamlı sayıları zihinden çarpabilen, satrançta rakip tanımayan, cep telefonu ve bilgisayarla yazışarak iletişim kuran Adanalı Onur Karadoğan, dünyanın en önemli fizikçilerinden matematik profesörü Stephen Hawking’i örnek alıyor.

Güncelleme: 14:16 TSİ 02 Kasım 2007 Cuma

ADANA - Zihinsel Yetersiz Çocukları Yetiştirme ve Koruma Vakfı Adana Bahri Özgiray Özel Eğitim Okulunda öğrenim gören, tıp dilinde ‘Serebral Palsi’ olarak adlandırılan spastik engelli Onur Karadoğan (23), güçlüklü kullanabildiği sol elinin baş parmağı ile adeta yaşama bağlanıyor.

Doğum sırasında başının vakumla çekilmesi ve beyne bir süre oksijen gitmemesi nedeniyle spastik dünyaya gelen Onur Karadoğan, alfabeden harf göstererek, bilgisayar ya da cep telefonunu ile yazışarak çevresiyle iletişim kurabiliyor.

Onur Karadoğan, ALS ‘sinirler üzerinden kasların çalışmasını etkileyen hastalık’ nedeniyle tekerlekli sandalyeye mahkum kalan, ilerleyen dönemlerde konuşmada bile zorlanan, buna rağmen çalışmalarını sürdüren dünyanın en önemli fizik kuramcılarından ünlü matematik profesörü Stephen Hawking’i kendisine örnek alıyor.

Eğitim gördüğü okulda ve babasıyla yaşadığı evinde, tüm gününü bilgisayar başında satranç oynayarak, kitap okuyarak ya da yaşam öyküsünü yazarak geçiren Onur Karadoğan, beklentilerini anlatırken, tüm engeline rağmen mutlu olduğunu ifade etti.

En büyük arzusunun, yazılarını sese dönüştürebilen bilgisayar sahibi olmak olduğunu, Stephen Hawking’in de çevresiyle bu şekilde iletişim kurduğunu anlatan Onur Karadoğan, “Onu kendime örnek aldım. Onun gibi yaşam hikayemi yazmakla başladığım amatör yazarlığımı sürdürmek istiyorum. Kim bilir belki tıpkı Stephen Hawking gibi benim kitaplarım da 40 dile çevrilir” dedi.

“HAYATA POZİTİF BAKIŞ”
Onur Karadoğan, olaylara her zaman pozitif bakış açısıyla yaklaştığını, çünkü yaşamanın her şeye rağmen güzel olduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:
“Spastik olmamda küçüklüğümden beri doktor hatası olduğunu bana söylediler. Ancak, ben o doktora hiçbir zaman kin beslemedim. İnanıyorum ki o doktor da benim böyle olmamı istemezdi. Yüreğinde insan sevgisi taşıyan hangi doktor bunu ister ki?”

Emekli öğretmen baba Ahmet Karadoğan ise “Onur, bebek ve çocukluk döneminde tekerlekli sandalyede bile oturamıyordu. Adeta bir külçe yığını gibiydi. Fizik tedavisi sayesinde tekerlekli sandalyede oturmakla kalmayıp, banyo ve tuvalet ihtiyacından çorabını giymeye kadar tüm ihtiyaçlarını kendi görüyor” dedi.

Hiçbir zaman ‘neden benim oğlum böyle’ diyerek isyan etmediğini belirten baba Karadoğan, “Birçok ailenin spastik engelli çocuğunu toplum içine çıkarmaktan utandıklarına tanık oldukça kahroluyorum. Onlar engelli de olsa bizim evladımız. Spastik hiçbir çocuk eğitimden uzak tutulmamalı” diye konuştu.

Onur’un eğitim-öğretimini sürdürdüğü okulun müdürü Gülbin Özçalıcı ise bedensel ve zihinsel engelli çocukları kendi kendilerine yeter hale getirmeye çalıştıklarını belirterek, ailelerin bu olanakları değerlendirmeleri gerektiğini söyledi.

Özürlülerin eğitim-öğretim olanakları sağlanması durumunda kendilerini geliştirebildiklerini ifade eden Özçalıcı, 3 rakamlı sayıları zihinden çarpabilen, satrançta rakip tanımayan, çevresiyle cep telefonu ve bilgisayarla yazışarak iletişim kuran Onur’un buna en iyi örnek oluşturduğunu vurguladı.

———————————————

Bu habere karşı NTV nin sitesinde yazdığım yorum:

Dejenere Türk medyasında NTV’nin hala çizgisini koruduğunu savunurken bu haberi okumak beni resmen dumura uğrattı. NTV nin “Türk